Nöbetçi Eczaneler
Küresel teknoloji sektöründe yapay zeka yatırımlarının tetiklediği yeni talep dalgası, bellek piyasasında tarihi fiyat hareketlerini beraberinde getirdi.
Özellikle yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan yüksek performanslı bellek ürünlerine yönelik talebin artması, üreticilerin kapasitelerini daha yüksek katma değerli ürünlere yönlendirmesine neden olurken geleneksel bellek ürünlerinde arz sıkışıklığı ortaya çıktı.
Bu durum kişisel bilgisayarlardan akıllı telefonlara, oyun konsollarından sunuculara kadar çok geniş bir ürün grubunun maliyetini yukarı çekti.
DDR4 BELLEĞİN FİYATI BİR YILDA YAKLAŞIK 17 KATINA ÇIKTI
Bellek piyasasındaki yükselişin boyutunu en çarpıcı şekilde DDR4 fiyatları ortaya koydu.
Sektörde yaygın olarak kullanılan 8 gigabit kapasiteli DDR4 belleğin spot piyasa fiyatı, Aralık 2023’te 1,62 dolar seviyesinde bulunuyordu.
2024 yılı boyunca talepteki zayıflık ve arz fazlası nedeniyle fiyatlar geriledi ve yıl 1,37 dolar seviyesinde tamamlandı.
Ancak 2025 yılında tablo tamamen değişti.
DDR4 fiyatı bir yıl içerisinde yaklaşık yüzde 1568 artarak 22,85 dolara yükseldi. Böylece fiyat yaklaşık 17 katına çıkarken, bellek piyasasında bugüne kadarki en güçlü yıllık artışlardan biri yaşandı.
Fiyatlardaki yükseliş 2026 yılında da devam etti.
DDR4’ün fiyatı yılın ilk 6 ayında yaklaşık yüzde 38 daha artarak 31,59 dolara ulaştı. Böylece yükseliş eğilimi altıncı çeyreğe taşındı.
ARZ FAZLASINDAN TEDARİK SIKINTISINA
Bellek piyasasında yalnızca birkaç yıl içerisinde sert bir yön değişimi yaşandı.
2024 yılının sonlarında kişisel bilgisayar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklere yönelik talep zayıf seyrederken, üreticilerin yüksek stokları ve piyasadaki arz fazlası fiyatları aşağı çekiyordu.
Çinli üreticilerin eski nesil belleklerde üretim kapasitesini artırması da fiyat rekabetini güçlendirdi.
2025 yılına gelindiğinde ise ABD’nin tarife politikalarına ilişkin belirsizlikler piyasa dengesini değiştirmeye başladı.
Yeni tarifelerin yürürlüğe girmesinden önce stok yapmak isteyen teknoloji üreticileri ve müşterilerin siparişlerini erkene çekmesiyle talep hızlandı.
Olası tedarik sorunu beklentisi de şirketleri stoklarını artırmaya yöneltti.
Sonuçta bellek piyasası birkaç çeyrek içerisinde arz fazlası yaşanan bir yapıdan ciddi tedarik sıkıntısının görüldüğü bir piyasaya dönüştü.
YAPAY ZEKA TALEBİ FİYATLARI DAHA DA YUKARI TAŞIDI
Piyasadaki sıkışıklığın kalıcı hale gelmesinde en büyük unsurlardan biri yapay zeka yatırımları oldu.
Başlangıçta yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan yüksek bant genişlikli belleklere (HBM) yoğunlaşan talep, veri merkezi yatırımları büyüdükçe geleneksel sunucu belleklerine de yayıldı.
Yüksek kapasiteli sunucu DRAM’lerine ve kurumsal veri depolama ürünlerine olan talep hızla arttı.
Bellek üreticilerinin kapasitelerini yüksek getirili ürünlere kaydırmasıyla tüketici elektroniğinde kullanılan daha geleneksel bellek ürünlerinin arzı daralmaya başladı.
Böylece veri merkezlerinde başlayan talep artışı; akıllı telefon, bilgisayar, oyun konsolu ve diğer elektronik ürünlerin tedarik zincirine kadar yayıldı.
TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNİN MALİYETİ ARTTI
Bellek fiyatlarındaki yükseliş, ürünlerinde yoğun şekilde bellek kullanan teknoloji şirketlerini doğrudan etkiliyor.
Şirketlerin bir bölümü artan maliyetleri doğrudan ürün fiyatlarına yansıtırken, fiyat artırma gücü daha düşük üreticilerde kar marjları üzerindeki baskı büyüyor.
Özellikle düşük ve orta fiyat segmentinde faaliyet gösteren üreticiler açısından bellek maliyetindeki artışın çok daha belirgin hale geldiği görülüyor.
SAMSUNG İKİ YÖNLÜ ETKİLENİYOR
Dünyanın en büyük bellek üreticilerinden biri olan Samsung Electronics, yükselen DRAM fiyatlarından üretici olarak yararlanırken aynı zamanda akıllı telefon ve elektronik cihaz üretiminde bu ürünleri kullandığı için artan maliyetlerle karşılaşıyor.
Samsung Üst Yöneticisi TM Roh, yılın başında yaşanan bellek çipi arz sıkışıklığını “benzeri görülmemiş” olarak değerlendirmiş ve artan maliyetlerin ürün fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz hale gelebileceğine işaret etmişti.
Samsung’un kendi bellek çiplerini üretmesi ise birçok rakibine kıyasla şirkete önemli bir avantaj sağlıyor.
APPLE DA MALİYET BASKISI ALTINDA
Yüksek fiyatlama gücü sayesinde teknoloji sektöründeki birçok rakibinden ayrışan Apple da bellek fiyatlarındaki artıştan etkileniyor.
Apple Üst Yöneticisi Tim Cook, haziran ayında bellek ve depolama çiplerindeki maliyet artışlarının şirket açısından sürdürülemez seviyelere ulaştığını belirtmişti.
Cook, maliyetlerdeki yükseliş nedeniyle bazı ürünlerde fiyat artışına gidilmesinin gerekebileceğine işaret etmişti.
LENOVO TEDARİKÇİ SAYISINI ARTIRDI
Dünyanın en büyük kişisel bilgisayar üreticilerinden Lenovo da artan DRAM ve depolama belleği maliyetleri nedeniyle fiyat artışına giden şirketlerden biri oldu.
Lenovo yönetimi, bellek piyasasındaki arz sıkışıklığını önceden öngördüklerini ve Çin, Güney Kore ile ABD’deki farklı tedarikçilere erişmenin şirket açısından önemli avantaj sağladığını ifade etti.
Çoklu tedarikçi politikası, küresel arzın sıkıştığı dönemlerde şirketlerin üretim sürekliliğini koruması açısından daha da önemli hale geldi.
XIAOMI GİBİ UYGUN FİYATLI MARKALARDA BASKI DAHA YÜKSEK
Bellek maliyetlerindeki artışın etkisi özellikle uygun fiyatlı cihaz segmentinde faaliyet gösteren üreticilerde daha fazla hissediliyor.
Xiaomi Başkanı Lu Weibing, bellek maliyetlerindeki baskının 2026 yılında daha da ağırlaşacağını ve yalnızca ürün fiyatlarını artırmanın maliyet yükselişini tamamen karşılamaya yetmeyebileceğini belirtmişti.
Üreticilerin düşük fiyat segmentindeki cihazlarda kar marjlarının zaten sınırlı olması, bellek fiyatlarındaki sert yükselişi daha kritik hale getiriyor.
HP, SONY VE RASPBERRY PI DA ÖNLEM ALDI
Bellek fiyatlarındaki yükseliş farklı teknoloji kategorilerindeki şirketlerin de fiyat ve tedarik politikalarını değiştirmesine yol açtı.
HP, yükselen DRAM ve NAND flash bellek maliyetleri nedeniyle bilgisayar fiyatlarını artırırken ürün konfigürasyonlarında ve tedarik politikasında değişikliğe gitti.
Sony, PlayStation 5 için gerekli bellek tedarikini güvence altına almaya yönelik adımlar atarken, Raspberry Pi ise LPDDR4 maliyetlerindeki artışı gerekçe göstererek bazı modellerinin fiyatını yükseltti.
AKILLI TELEFON PAZARINA DA YANSIDI
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, bellek fiyatlarındaki aşırı yükselişin bugün yapay zeka ve elektronik sanayinin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri haline geldiğini değerlendirdi.
Veri merkezi yatırımlarına yönelik harcamaların her çeyrek yükseldiğine dikkat çeken Kaymaz, başta bellek olmak üzere birçok bileşendeki fiyat artışının şirketlerin yatırım maliyetlerini yükselttiğini belirtti.
Kaymaz, “Yüksek bellek fiyatlarının etkisi çok sayıda sektörde hissedildi. Akıllı telefon pazarı da bu yıl daraldı.” değerlendirmesinde bulundu.
Bellek fiyatlarındaki yükselişin özellikle alt segment telefonlarda satışları etkilediği belirtilirken, üreticilerin düşen kar marjları nedeniyle üretimi yavaşlatmaya veya ürün karmasını değiştirmeye başladığı ifade ediliyor.
Oppo ve Xiaomi gibi Çinli şirketlerin sevkiyatlarında gerileme yaşanırken, Samsung’un daralan pazarda sınırlı da olsa büyüyerek pazar payını artırdığı belirtiliyor.
Samsung’un kendi çiplerini üretebilmesi, yüksek ortalama satış fiyatına sahip olması ve güçlü kar marjı, şirketin maliyet baskısına karşı rakiplerinden daha dayanıklı olmasını sağlıyor.
DDR4 FİYATLARINDA ÇEYREKLİK DEĞİŞİM
8 gigabit kapasiteli DDR4 belleklerin son yıllardaki fiyat hareketi, piyasadaki dönüşümün ne kadar sert olduğunu ortaya koyuyor.
| Yıl | Dönem | Dönem sonu fiyatı | Çeyreklik değişim |
|---|---|---|---|
| 2024 | 1. Çeyrek | 1,79 dolar | %10,49 |
| 2024 | 2. Çeyrek | 1,73 dolar | %-3,35 |
| 2024 | 3. Çeyrek | 1,72 dolar | %-0,58 |
| 2024 | 4. Çeyrek | 1,37 dolar | %-20,35 |
| 2025 | 1. Çeyrek | 1,57 dolar | %14,60 |
| 2025 | 2. Çeyrek | 4,34 dolar | %176,43 |
| 2025 | 3. Çeyrek | 5,15 dolar | %18,66 |
| 2025 | 4. Çeyrek | 22,85 dolar | %343,69 |
| 2026 | 1. Çeyrek | 27,75 dolar | %21,44 |
| 2026 | 2. Çeyrek | 31,59 dolar | %13,84 |
Tablo, özellikle 2025’in ikinci çeyreğinden itibaren fiyat artışının olağanüstü hızlandığını gösteriyor. En sert çeyreklik artış ise yüzde 343,69 ile 2025’in son çeyreğinde gerçekleşti.
TÜKETİCİYE DAHA PAHALI TELEFON VE BİLGİSAYAR OLARAK DÖNEBİLİR
Bellek sektöründeki arz sıkışıklığının kısa sürede sona ermemesi halinde maliyet artışlarının tüketiciye daha fazla yansıması bekleniyor.
Akıllı telefon, dizüstü bilgisayar, masaüstü bilgisayar, oyun konsolu ve veri depolama cihazlarında bellek temel maliyet kalemlerinden biri olduğu için, yükselen DRAM ve NAND fiyatlarının ürünlerin satış fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturması bekleniyor.
Yapay zeka yatırımlarının büyümeye devam etmesi ve bellek üreticilerinin kapasiteyi yüksek getirili HBM ile sunucu ürünlerine yönlendirmesi halinde, küresel teknoloji sektöründeki “bellek krizi”nin tüketici elektroniği fiyatları üzerindeki etkisinin önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.