Nöbetçi Eczaneler
Bugün, 1 Ağustos Dünya Akciğer Kanseri Günü. Dünya genelinde akciğer kanserine karşı toplumsal farkındalık oluşturmak, hastalığın önlenebilir nedenlerine dikkat çekmek ve erken teşhisin önemini anlatmak amacıyla her yıl 1 Ağustos’ta çeşitli etkinlikler ve bilgilendirme çalışmaları gerçekleştiriliyor.
Uluslararası Solunum Dernekleri Forumu da 1 Ağustos’u, 2026 yılı küresel solunum sağlığı farkındalık günleri arasında “Dünya Akciğer Kanseri Günü” olarak ilan ediyor. Bu özel günde sağlık kuruluşları, uzmanlar ve sivil toplum örgütleri; tütün kullanımının azaltılması, risk grubundaki kişilerin düzenli değerlendirilmesi ve şüpheli belirtilerde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması çağrısında bulunuyor.
Dünyada 2,5 milyon kişiye teşhis konuldu
Dünya Sağlık Örgütünün 16 Nisan 2026 tarihinde güncellediği verilere göre akciğer kanseri, dünya genelinde hem en fazla tanı konulan kanser türü hem de kansere bağlı ölümlerin başlıca nedeni olmayı sürdürüyor.
Dünya genelinde 2022 yılında yaklaşık 2,5 milyon yeni akciğer kanseri vakası tespit edilirken, hastalık nedeniyle yaklaşık 1,8 milyon kişi yaşamını yitirdi. Veriler, akciğer kanserinin küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
En önemli risk faktörü tütün kullanımı
Akciğer kanserinin en önemli nedenleri arasında sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanılması bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü, önlenebilir akciğer kanseri vakalarının çoğunluğunun tütün kullanımından kaynaklandığını bildiriyor.
Sigaranın yanı sıra pasif içicilik, hava kirliliği, asbest, radon gazı ve iş yerlerinde bazı zararlı kimyasal maddelere uzun süre maruz kalmak da hastalığın gelişme riskini artırabiliyor.
Madencilik, tekstil, izolasyon, boya, plastik, petrokimya, kaynak ve tersane sektörlerinde çalışan kişilerin mesleki risklere karşı gerekli koruyucu önlemleri alması önem taşıyor.
Akciğer kanseri çoğunlukla sigara kullanımıyla ilişkilendirilse de hiç sigara içmemiş kişilerde de görülebiliyor. Bu nedenle yalnızca sigara kullananların değil, pasif içiciliğe veya çevresel ve mesleki risklere maruz kalan kişilerin de belirtiler konusunda dikkatli olması gerekiyor.
1 Ağustos’ta erken teşhis çağrısı
Dünya Akciğer Kanseri Günü kapsamında yapılan bilgilendirmelerde, hastalığın erken evrede belirti vermeyebileceğine dikkat çekiliyor. Akciğer kanserinin ileri aşamalarda teşhis edilmesi, uygulanabilecek tedavi seçeneklerini sınırlayabiliyor.
Hastalığın başka organlara yayılmadan tespit edilmesi ise cerrahi müdahale ve diğer tedavilerin uygulanabilme ihtimalini artırıyor. Dünya Sağlık Örgütü, yüksek risk grubundaki kişilere yönelik uygun tarama programlarının erken teşhise katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Akciğer kanseri taraması, herhangi bir şikâyeti bulunmayan herkese rutin olarak uygulanmıyor. Düşük doz bilgisayarlı tomografiyle gerçekleştirilen taramalar; kişinin yaşı, sigara kullanım süresi, sigarayı bırakma tarihi ve diğer risk faktörleri değerlendirilerek doktor kararıyla uygulanabiliyor.
Bu belirtiler ihmal edilmemeli
Akciğer kanserinin belirtileri bazı solunum yolu hastalıklarıyla karıştırılabiliyor. Ancak uzun süre devam eden veya giderek şiddetlenen şikâyetlerin mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
Hastalığın sık görülen belirtileri şöyle sıralanıyor:
- Geçmeyen veya giderek kötüleşen öksürük
- Öksürürken kan veya kanlı balgam gelmesi
- Göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- Ses kısıklığı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- İştahsızlık, halsizlik ve yorgunluk
- Tekrarlayan bronşit veya zatürre gibi akciğer enfeksiyonları
Bu belirtilerin görülmesi doğrudan akciğer kanseri anlamına gelmese de erken değerlendirme, olası hastalıkların zamanında tespit edilmesi açısından önem taşıyor.
Korunmada en etkili adım sigaradan uzak durmak
Akciğer kanserinden korunmak için atılabilecek en önemli adımların başında tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak geliyor. Sigara kullanılan ortamlarda bulunmamak, iş yerlerindeki kimyasal maddelere karşı koruyucu ekipman kullanmak, hava kirliliğine maruziyeti azaltmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek de riski azaltabilecek önlemler arasında gösteriliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, erkeklerde 1,3 milyondan fazla, kadınlarda ise yaklaşık 500 bin akciğer kanseri vakasının önlenebilir olduğunu değerlendiriyor. Önlenebilir vakaların büyük bölümünün sigara kullanımıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.
1 Ağustos Dünya Akciğer Kanseri Günü, erken teşhisin önemini hatırlatmanın yanı sıra tütün kullanımının bırakılması, pasif içiciliğin önlenmesi ve çevresel risklerin azaltılması için de önemli bir farkındalık günü olarak değerlendiriliyor.