Nöbetçi Eczaneler
Türkiye İstatistik Kurumu, yükseköğretim mezunlarının çalışma hayatındaki durumunu ortaya koyan Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri 2025 sonuçlarını açıkladı.
Araştırmada lisans ve ön lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranları, aylık ortalama kazançları, mezuniyet sonrasında ilk işlerini bulma süreleri ve eğitim aldıkları alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranları değerlendirildi.
Sonuçlara göre, lisans mezunları arasında aylık ortalama kazancı en yüksek bölüm pilotaj oldu. Pilotajı matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği ile kontrol ve otomasyon mühendisliği takip etti.
Kazanç sıralamasının üst basamaklarında özellikle havacılık ve mühendislik programlarının ağırlığı dikkati çekti. İlk 10 bölümün sekizini mühendislik, havacılık veya teknik ağırlıklı programlar oluştururken, tıp altıncı sırada yer aldı.
En çok kazandıran lisans bölümleri
TÜİK verilerine göre, aylık ortalama kazancı en yüksek 37 lisans bölümü şöyle sıralandı:
| Sıra | Üniversite bölümü |
|---|---|
| 1 | Pilotaj |
| 2 | Matematik mühendisliği |
| 3 | Uzay mühendisliği |
| 4 | Uçak mühendisliği |
| 5 | Kontrol ve otomasyon mühendisliği |
| 6 | Tıp |
| 7 | Havacılık elektrik ve elektroniği |
| 8 | Uçak bakım ve onarım |
| 9 | Elektronik ve haberleşme mühendisliği |
| 10 | Petrol ve doğalgaz mühendisliği |
| 11 | Havacılık ve uzay mühendisliği |
| 12 | İşletme mühendisliği |
| 13 | Elektronik mühendisliği |
| 14 | Gemi makineleri işletme mühendisliği |
| 15 | Bilgisayar mühendisliği |
| 16 | Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği |
| 17 | Elektrik mühendisliği |
| 18 | Deniz ulaştırma işletme mühendisliği |
| 19 | Bilişim sistemleri mühendisliği |
| 20 | Endüstri mühendisliği |
| 21 | Yazılım mühendisliği |
| 22 | Fizik mühendisliği |
| 23 | Ekonomi |
| 24 | Elektrik-elektronik mühendisliği |
| 25 | Bilişim sistemleri ve teknolojileri |
| 26 | Meteoroloji mühendisliği |
| 27 | Kimya mühendisliği |
| 28 | İmalat mühendisliği |
| 29 | Aktüerya bilimleri |
| 30 | Metalurji ve malzeme mühendisliği |
| 31 | Uluslararası finans ve bankacılık |
| 32 | Makine mühendisliği |
| 33 | Maden mühendisliği |
| 34 | Sermaye piyasası |
| 35 | Otomotiv mühendisliği |
| 36 | Mekatronik mühendisliği |
| 37 | Diş hekimliği |
TÜİK’in açıklamasında bölümlere göre elde edilen kazançların lira cinsinden tutarları paylaşılmadı. Sıralama, mezunların aylık ortalama kazançları esas alınarak hazırlandı.
Listenin ilk sıralarında pilotaj, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği, havacılık elektrik ve elektroniği, uçak bakım ve onarım ile havacılık ve uzay mühendisliği gibi programların yer alması, havacılık sektöründeki nitelikli insan gücü ihtiyacını bir kez daha ortaya koydu.
Bilgisayar, yazılım, bilişim sistemleri, elektronik ve elektrik-elektronik mühendisliği gibi dijital dönüşümle doğrudan ilişkili programlar da en yüksek kazanç sağlayan bölümler arasında yer aldı.
Ön lisansta uçak teknolojisi ilk sırada
Ön lisans programları arasında aylık ortalama kazancı en yüksek bölüm uçak teknolojisi oldu.
Uçak teknolojisini sırasıyla şu programlar izledi:
- Uçak teknolojisi
- Perakende satış ve mağaza yönetimi
- Polis meslek eğitimi
- Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı
- Marka iletişimi
Ön lisans sıralamasında teknik programların yanı sıra perakende, güvenlik ve iletişim alanlarının da yer alması dikkati çekti.
Üniversite mezunlarının istihdam oranı geriledi
Veriler, üniversite mezunlarının kayıtlı istihdam oranlarında bir önceki yıla göre düşüş yaşandığını gösterdi.
Lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı 2024 yılında yüzde 75 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 73,9’a geriledi. Böylece lisans mezunlarının istihdam oranında 1,1 puanlık düşüş kaydedildi.
Ön lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı ise aynı dönemde yüzde 66,4’ten yüzde 65,7’ye düştü.
Bu sonuçlara göre, her dört lisans mezunundan yaklaşık biri kayıtlı istihdamın dışında kaldı. Ön lisans mezunlarında ise kayıtlı istihdam dışında kalanların oranı üçte bire yaklaştı.
Tıp mezunlarının yüzde 95,5’i kayıtlı istihdamda
Lisans düzeyinde kayıtlı istihdam oranının en yüksek olduğu bölüm yüzde 95,5 ile tıp oldu.
Tıp mezunlarını yüzde 90,8 ile özel eğitim öğretmenliği, yüzde 89,9 ile havacılık elektrik ve elektroniği takip etti. Matematik mühendisliği ve hemşirelik bölümlerinin kayıtlı istihdam oranı ise yüzde 89,8 olarak hesaplandı.
İstihdam oranı en yüksek 10 lisans bölümü
| Sıra | Bölüm | Kayıtlı istihdam oranı |
|---|---|---|
| 1 | Tıp | %95,5 |
| 2 | Özel eğitim öğretmenliği | %90,8 |
| 3 | Havacılık elektrik ve elektroniği | %89,9 |
| 4 | Matematik mühendisliği | %89,8 |
| 5 | Hemşirelik | %89,8 |
| 6 | Dil ve konuşma terapisi | %89,3 |
| 7 | Uçak bakım ve onarım | %89,1 |
| 8 | Elektrik mühendisliği | %89,1 |
| 9 | Kontrol ve otomasyon mühendisliği | %88 |
| 10 | Eczacılık | %87,7 |
İstihdam oranı en yüksek bölümler arasında sağlık alanından tıp, hemşirelik, dil ve konuşma terapisi ile eczacılık yer aldı. Mühendislik ve havacılık programları da yüksek istihdam oranlarıyla öne çıktı.
Sağlık ve refah alanı istihdamda öne çıktı
Bölümler eğitim alanlarına göre değerlendirildiğinde en yüksek kayıtlı istihdam oranı yüzde 84,5 ile sağlık ve refah alanında gerçekleşti.
Sağlık ve refah alanını yüzde 82,1 ile mühendislik, imalat ve inşaat takip etti. Bilişim ve iletişim teknolojileri alanındaki kayıtlı istihdam oranı ise yüzde 76,7 olarak belirlendi.
Bu sonuçlar, sağlık, mühendislik ve bilişim alanlarında eğitim alan mezunların diğer birçok alana göre daha yüksek istihdam olanaklarına sahip olduğunu gösterdi.
İlk iş bulma süresi 14,2 aya düştü
Lisans mezunlarının mezuniyetlerinin ardından ilk işlerini bulma süresi 2024 yılında ortalama 14,4 ay olarak hesaplanmıştı. Bu süre 2025 yılında 14,2 aya geriledi.
Ön lisans mezunlarının ilk iş bulma süresi ise 16 aydan 15,8 aya düştü.
Buna göre hem lisans hem de ön lisans mezunlarının iş bulma süresinde sınırlı bir iyileşme yaşandı. Ancak ortalama sürelerin bir yılı aşması, üniversite mezunlarının iş gücü piyasasına geçişte karşılaştığı güçlüklerin devam ettiğini ortaya koydu.
En hızlı işe girenler dil ve konuşma terapisi mezunları
İlk iş bulma süresinin en kısa olduğu lisans bölümü 2,4 ay ile dil ve konuşma terapisi oldu.
Tıp mezunları ortalama 3,9 ayda, özel eğitim öğretmenliği mezunları 4,4 ayda, eczacılık mezunları ise 4,6 ayda ilk işlerini buldu.
İlk iş bulma süresi en kısa 10 lisans bölümü
| Sıra | Bölüm | Ortalama ilk iş bulma süresi |
|---|---|---|
| 1 | Dil ve konuşma terapisi | 2,4 ay |
| 2 | Tıp | 3,9 ay |
| 3 | Özel eğitim öğretmenliği | 4,4 ay |
| 4 | Eczacılık | 4,6 ay |
| 5 | Ergoterapi | 7,6 ay |
| 6 | Ebelik | 7,9 ay |
| 7 | İngilizce öğretmenliği | 8,4 ay |
| 8 | Maden mühendisliği | 8,5 ay |
| 9 | İngilizce mütercim ve tercümanlık | 8,6 ay |
| 10 | Kontrol ve otomasyon mühendisliği | 8,8 ay |
İlk iş bulma süresinin en kısa olduğu bölümlerde sağlık alanındaki programların ağırlığı dikkati çekti. Listenin ilk altı sırasında dil ve konuşma terapisi, tıp, özel eğitim öğretmenliği, eczacılık, ergoterapi ve ebelik yer aldı.
Sağlık mezunları ortalama 9 ayda iş buluyor
Eğitim alanları arasında ilk iş bulma süresinin en kısa olduğu alan sağlık ve refah oldu. Bu alandaki mezunlar ortalama 9 ay içerisinde ilk işlerine yerleşti.
Bilişim ve iletişim teknolojileri mezunlarının ilk işlerini bulma süresi ortalama 11,4 ay olarak hesaplandı. Mühendislik, imalat ve inşaat alanlarından mezun olanlar ise ortalama 11,6 ayda ilk işlerini buldu.
Her iki lisans mezunundan yalnızca biri kendi alanında çalışıyor
Araştırma, üniversite mezunlarının eğitim aldıkları alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranlarını da ortaya koydu.
Ücretli çalışan lisans mezunlarının eğitim gördükleri alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranı 2024 yılında yüzde 56,1 iken, 2025 yılında yüzde 56,7’ye yükseldi.
Orandaki sınırlı artışa rağmen, ücretli çalışan lisans mezunlarının yüzde 43,3’ünün eğitim aldığı alanın dışında bir meslekte çalıştığı görüldü.
Ön lisans mezunlarında ise alan uyumu oranı yüzde 51’den yüzde 50,8’e geriledi. Buna göre ücretli çalışan ön lisans mezunlarının yaklaşık yarısı, eğitim aldığı alanın dışında çalışıyor.
Kendi alanında çalışma oranı sağlıkta yüzde 80’i aştı
Ücretli çalışan lisans mezunları arasında eğitim aldığı alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranının en yüksek olduğu alan yüzde 80,4 ile sağlık ve refah oldu.
Sağlık ve refah alanını yüzde 79,6 ile iş, yönetim ve hukuk takip etti. Eğitim alanında kendi mesleğinde çalışma oranı yüzde 64,8, mühendislik, imalat ve inşaat alanında ise yüzde 63,6 olarak hesaplandı.
| Eğitim alanı | Kendi alanında çalışma oranı |
|---|---|
| Sağlık ve refah | %80,4 |
| İş, yönetim ve hukuk | %79,6 |
| Eğitim | %64,8 |
| Mühendislik, imalat ve inşaat | %63,6 |
Sosyal bilimler ve gazetecilikte alan uyumu yüzde 20,6
Eğitim aldığı alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranının en düşük olduğu alan yüzde 20,6 ile sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon oldu.
Bu sonuç, söz konusu alanlarda eğitim alan ücretli çalışan her beş mezundan yalnızca yaklaşık birinin kendi eğitimiyle doğrudan bağlantılı bir meslekte çalışabildiğini ortaya koydu.
Veriler, bazı bölümlerde diploma ile meslek arasındaki bağın oldukça güçlü olduğunu, bazı alanlarda ise mezunların farklı sektörlere yönelmek zorunda kaldığını gösterdi.
Kazanç, istihdam ve iş bulma süresi birlikte değerlendirilmeli
TÜİK’in araştırması, üniversite tercihi yapacak adaylar açısından yalnızca kazanç sıralamasının değil, istihdam oranı, ilk iş bulma süresi ve eğitim alınan alanda çalışma ihtimalinin de dikkate alınması gerektiğini ortaya koydu.
Pilotaj aylık ortalama kazançta ilk sıraya yerleşirken, tıp hem kayıtlı istihdam oranında zirvede yer aldı hem de mezunlarının en hızlı iş bulduğu bölümlerden biri oldu.
Matematik mühendisliği, kontrol ve otomasyon mühendisliği, havacılık elektrik ve elektroniği ile uçak bakım ve onarım programları ise hem yüksek kazanç hem de yüksek istihdam oranlarıyla öne çıkan bölümler arasında yer aldı.
Ancak kazanç ve istihdam göstergelerinin üniversitenin niteliği, yabancı dil bilgisi, mezunun yaşadığı şehir, sektör koşulları, iş tecrübesi ve kişisel yetkinliklere göre değişebileceği de unutulmamalı. Üniversite adaylarının tercih yaparken yalnızca kazanç sıralamasına değil; ilgi alanlarına, yeteneklerine ve bölümün uzun vadeli istihdam olanaklarına da dikkat etmesi önem taşıyor.