Nöbetçi Eczaneler
Yozgat’ın Kadışehri ilçesinde tarla sınırlarını kaldırarak arazilerini birleştiren Kabalı köyü sakinleri, kırsal kalkınmaya örnek olacak bir üretim modeline imza attı.
Köylülerin daha önce hububat üretiminde kullandığı parçalı araziler, 2009 yılında Deveci Havzası Meyvecilik Entegrasyon Projesi kapsamında bir araya getirildi. Yaklaşık 5 bin dekarlık alanda oluşturulan bahçeye elma, kiraz, şeftali ve nektarin türlerinden oluşan yaklaşık 400 bin meyve fidanı dikildi.
Proje öncesinde nadas uygulaması nedeniyle iki yılda bir ekim yapılan arazilerden yaklaşık 1000 ton arpa ve buğday elde edilirken, yıllık ortalama üretim 500 ton seviyesinde kalıyordu. Meyve bahçesine dönüştürülen aynı arazide ise bugün yılda ortalama 15 bin ton meyve hasat ediliyor.
Rekolte 500 tondan 15 bin tona çıktı
Bahçeyi işleten özel firmanın Genel Müdürü Fahrettin Aksakal, projenin yalnızca üretim miktarını değil, araziden elde edilen katma değeri de önemli ölçüde artırdığını söyledi.
Aksakal, proje öncesinde bölgede ağırlıklı olarak arpa ve buğday üretildiğini belirterek, “5 bin dönümlük alana iki yılda bir ekim yapılıyordu. Ekim yapılan yıl yaklaşık 1000 ton arpa ve buğday hasat ediliyordu. Bunun iki yılda bir ekildiğini düşünürsek yıllık rekolteyi 500 ton olarak hesaplamış oluyoruz.” dedi.
Aynı alanda bugün 15 bin ton meyve üretildiğini ifade eden Aksakal, şöyle devam etti:
“Yıllık hasadı 500 ton arpa ve buğday olan arazi, bu projeyle yıllık hasadı 15 bin ton meyve olan bir bahçeye dönüştü. Sadece rekolte farkı bile 30 kat. Üretilen meyveler, katma değer açısından arpa ve buğdaydan çok daha kıymetli. Dolayısıyla bu alandan elde edilen toplam fayda 50 kat, belki 100 kat artmış durumda.”
Kirazlar Avrupa’dan Uzak Doğu’ya gönderiliyor
Bahçede yetiştirilen meyveler hem iç piyasaya hem de yurt dışına gönderiliyor. Özellikle kiraz üretiminin ihracatta önemli bir paya sahip olduğunu belirten Aksakal, ürünlerin Avrupa ülkelerinin yanı sıra Rusya, Çin ve Uzak Doğu’daki çeşitli pazarlara ulaştırıldığını aktardı.
Aksakal, “Özellikle kirazımızın çok büyük kısmı ihraç ediliyor. Kirazımız Avrupa’nın yanı sıra Rusya, Çin ve Uzak Doğu’daki birçok ülkeye paketlenerek gönderiliyor.” ifadelerini kullandı.
Bahçede üretilen meyvelerin iç piyasada da tüketiciyle buluşturulduğunu dile getiren Aksakal, satışların ağırlıklı olarak İstanbul’a yapıldığını, bunun yanında Ankara, Samsun, Kayseri, Tokat ve Yozgat’a da ürün gönderildiğini kaydetti.
Köylüler hem kira geliri alıyor hem bahçede çalışıyor
Kabalı köyü sakinleri, arazilerini bahçeyi işleten firmaya kiralayarak arazi büyüklüğüne göre yıllık kira geliri elde ediyor. Köylülerin önemli bir bölümü aynı zamanda bahçede çalışarak aile bütçesine katkı sağlıyor.
Projenin bölge için ciddi bir istihdam kaynağı oluşturduğunu vurgulayan Aksakal, bahçede yılın yaklaşık 10 ayında çalışma yapıldığını, hasat dönemlerinde çalışan sayısının bin kişiye kadar ulaştığını belirtti.
Köylülerin geçmişte arazilerinden yılda bir kez ürün alabildiğine dikkati çeken Aksakal, “Şu anda o hasattan elde ettikleri gelirin fazlasını bizden kira olarak alıyorlar. Asıl önemlisi de o miktarın çok daha fazlasını burada 10 ay boyunca çalışarak elde etme imkanına sahip oldular.” diye konuştu.
Projenin, köylülerin yalnızca topraktan aldığı geliri değil, düzenli çalışma ve sosyal güvenceye erişim imkanlarını da artırdığı değerlendiriliyor.
Çevre köylerden yüzlerce kişi çalışmaya geliyor
Meyve bahçesi yalnızca Kabalı köyüne değil, çevredeki çok sayıda yerleşim yerine de istihdam sağlıyor. Yaklaşık 11-12 köyden gelen işçiler, belirlenen noktalardan servis araçlarıyla bahçeye taşınıyor.
Bahçede çalışan işçilerden Seher Ay, projenin aile ekonomilerine önemli katkı sağladığını söyledi.
Çocuklarıyla birlikte bahçede çalıştığını anlatan Ay, “Burası bize çok büyük destek ve katkı sağladı. Çocuklarımla çalışıyorum, onların eğitimine katkı sağlıyorum. Çocuklarım da okullar tatil olduğunda buraya gelip çalışıyor. Hem aile bütçemize katkı sağlıyoruz hem de yaz aylarında burada çalışarak vaktimizi değerlendiriyoruz.” dedi.
Öğrenciler tatillerde harçlıklarını çıkarıyor
Bahçede çalışan Ezgi Kızılkaya da lise yıllarından bu yana yaz tatillerinde burada çalışarak harçlığını çıkardığını belirtti.
Bahçenin özellikle ev hanımları, öğrenciler ve daha önce günlük işlerde çalışan vatandaşlar için önemli bir gelir kapısı olduğunu ifade eden Kızılkaya, “Yaklaşık 11-12 köyden çalışan geliyor. Araçlar köylerde belirlenen toplanma noktalarından işçileri alıp bahçeye getiriyor.” şeklinde konuştu.
Kızılkaya, bahçe açıldıktan sonra yaz aylarında ailesinin yanına gelen lise ve üniversite öğrencilerinin de burada çalışmaya başladığını belirterek, projenin gençlerin eğitim masraflarına katkı sağladığını söyledi.
Kırsal kalkınmaya örnek model
Tarla sınırlarının kaldırılarak parçalı arazilerin birleştirilmesiyle hayata geçirilen proje, kırsal bölgelerde tarımsal üretimin artırılması açısından örnek modeller arasında gösteriliyor.
Ölçek ekonomisinin sağlanması, modern sulama ve üretim tekniklerinin uygulanması, ürün çeşitliliğinin artırılması ve pazarlama süreçlerinin tek merkezden yönetilmesi sayesinde hem rekolte hem de ekonomik değer yükseldi.
Yılda ortalama 500 ton hububat elde edilen arazinin 15 bin ton meyve üretir hale gelmesi, doğru planlama ve toplulaştırılmış üretimin tarımdaki etkisini gözler önüne serdi. Proje, köylülerin kira ve çalışma geliri elde etmesinin yanı sıra bölgeden büyük şehirlere yönelik göçün azaltılmasına da katkı sağlıyor.