Nöbetçi Eczaneler
Yaz aylarında artan açık hava etkinlikleri ve uzun tatil günleri, dinlenmek ve yenilenmek için önemli fırsatlar sunarken omurga sağlığı açısından bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Günlük yaşam düzeninden uzaklaşılan tatil dönemlerinde yapılan basit hatalar; bel ve boyun kaslarında spazma, disklerde zorlanmaya, fıtık oluşmasına veya mevcut rahatsızlıkların şiddetlenmesine neden olabiliyor.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, tatil döneminde bel ve boyun sağlığını tehdit eden davranışların başında yanlış pozisyonda uzun süre kalmak, ani hareketler yapmak ve hareketsizliğin geldiğini belirtti.
Yıl boyunca alışık olunmayan hareketlerin kısa sürede ve yoğun biçimde yapılmasının omurgaya beklenmedik yükler bindirdiğini ifade eden Kayalar, tatilde önemsenmeyen bazı alışkanlıkların bel ve boyun fıtığı gibi ciddi sağlık sorunlarına dönüşebileceğini söyledi.
Şezlongda saatlerce aynı pozisyonda kalmayın
Tatilin en masum görünen alışkanlıklarından biri olan şezlongda uzun süre hareketsiz kalmak, boyun ve bel diskleri üzerinde sürekli ve tek yönlü baskı oluşturabiliyor.
Özellikle boynun uzun süre öne veya yana eğik tutulması, kas spazmına ve tutulmaya yol açabiliyor. İlk aşamada basit bir ağrı ya da sertlik şeklinde başlayan şikâyetler, sinir köklerinin baskı altında kalması halinde bel veya boyun fıtığına bağlı yakınmaların artmasına neden olabiliyor.
Uzmanlar, şezlongda dinlenirken her 20-30 dakikada bir pozisyon değiştirilmesini öneriyor. Sırtüstü yatarken bel ve boyun bölgesinin desteklenmesi, kısa yürüyüşler yapılması ve boynun mümkün olduğunca doğal pozisyonda tutulması önem taşıyor.
Sıcaktan aniden soğuk suya girmek kasları zorlayabilir
Sıcak havalarda gevşeyen vücudun bir anda soğuk suyla karşılaşması, kasların refleks olarak hızla kasılmasına neden olabiliyor. Özellikle terliyken denize veya havuza aniden girmek, bel ve boyun bölgesinde kontrolsüz yüklenmeye yol açabiliyor.
Daha önce fark edilmemiş bir disk problemi bulunması halinde ani kasılmalar ağrıya neden olabiliyor, mevcut bel veya boyun rahatsızlıklarını şiddetlendirebiliyor.
Vücudun ani sıcaklık değişiminden etkilenmesini önlemek için denize veya havuza yavaş yavaş girilmesi, suya girmeden önce vücudun kademeli şekilde alıştırılması öneriliyor.
Derinliği bilinmeyen suya balıklama atlamak ölümcül olabilir
Yaz aylarında yapılan en tehlikeli hareketlerden biri, derinliği bilinmeyen deniz veya havuza balıklama atlamak olarak gösteriliyor.
Suyun beklenenden daha sığ olması halinde baş ve boyun bölgesi zemine çarpabiliyor. Bu çarpma sonucunda boyun omurlarında kırık, omurilik hasarı, kalıcı felç ve hayati tehlike oluşabiliyor.
Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, derinliği bilinmeyen sulara kesinlikle balıklama atlanmaması gerektiğini belirterek, tek bir kontrolsüz hareketin kişinin hayatını tamamen değiştirebilecek sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti.
Uzun yolculuklarda mutlaka mola verin
Tatil yolculuklarında araç içinde saatlerce aynı pozisyonda oturmak da bel ve boyun sağlığını olumsuz etkiliyor. Üç ila beş saat boyunca mola vermeden yolculuk yapmak, omurga çevresindeki kaslarda spazma ve sertliğe neden olabiliyor.
Uzun süreli hareketsizlik sonucunda bel ve boyun fıtığına bağlı ağrı, uyuşma ve hareket kısıtlılığı gibi şikâyetler artabiliyor.
Seyahat sırasında bel ve boyun bölgesini destekleyen yastıkların kullanılması, her 15-20 dakikada bir kol ve bacakların hareket ettirilmesi ve oturma pozisyonunun değiştirilmesi gerekiyor. En geç iki saatte bir mola verilerek en az beş dakika yürünmesi ve mümkünse esnetme hareketleri yapılması tavsiye ediliyor.
Ağır valizi belden eğilerek kaldırmayın
Tatil başlangıcında en sık yapılan hatalardan biri de ağır valizlerin yanlış teknikle kaldırılması. Valizi belden eğilerek ve gövdeyi döndürerek kaldırmak, omurgaya tek noktadan aşırı yük bindirebiliyor.
Bu hareket disklerde ani basınç artışına neden olarak bel ve boyun fıtığını tetikleyebiliyor veya daha önce var olan şikâyetleri ağırlaştırabiliyor.
Valiz kaldırılırken belden eğilmek yerine dizlerin bükülmesi, yükün vücuda yakın tutulması ve kontrollü biçimde kaldırılması gerekiyor. Yön değiştirirken yalnızca belden dönmek yerine ayaklardan destek alınarak bütün vücutla dönülmesi öneriliyor.
Tek bir ağır bavul yerine yükün iki veya üç küçük valize paylaştırılması da omurgaya binen yükü azaltabiliyor.
Tatil sporlarına hazırlıksız başlamayın
Su kayağı, sörf ve kum voleybolu gibi yaz sporları yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirildiğinde bel ve boyun bölgesinde zorlanmaya neden olabiliyor.
Yıl boyunca düzenli egzersiz yapmayan kişilerin tatilde bir anda yoğun fiziksel aktiviteye başlaması; omurga çevresindeki kasları, bağ dokularını ve diskleri olumsuz etkileyebiliyor. Ani dönüşler, dengesiz düşüşler ve tekrarlayan yüklenmeler bel ve boyun ağrılarına, fıtık oluşumuna veya mevcut disk problemlerinin şiddetlenmesine yol açabiliyor.
Tatil sporlarına başlamadan önce kısa süreli ısınma ve esneme hareketlerinin yapılması, aktivite süresi ile yoğunluğunun kademeli olarak artırılması gerekiyor. Boyun veya bel bölgesinde ağrı, tutulma ve hareket kısıtlılığı hissedilmesi halinde aktivitenin bırakılarak dinlenilmesi önem taşıyor.
Basit önlemler ciddi sorunların önüne geçebilir
Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, tatilde omurga sağlığını korumak için hareketlerin kontrollü yapılması, uzun süre aynı pozisyonda kalınmaması ve vücudun alışık olmadığı yoğun aktivitelere bir anda başlanmaması gerektiğini vurguladı.
Şezlongda düzenli pozisyon değiştirmek, yolculuk sırasında mola vermek, ağır yükleri doğru teknikle kaldırmak ve suya kontrollü girmek gibi basit önlemler bel ve boyun sağlığının korunmasında önemli rol oynuyor.