ANKARA – Türkiye, NATO tarihinin en kritik buluşmalarından birine ev sahipliği yapıyor. 36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününde Ankara’da yoğun diplomasi trafiği yaşandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde düzenlenen zirve kapsamında başkent, devlet ve hükümet başkanlarını, dışişleri ve savunma bakanlarını, NATO ve Avrupa Birliği’nin üst düzey temsilcilerini, askeri heyetleri, diplomatları ve savunma sanayii dünyasının önde gelen isimlerini ağırladı.
7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen zirvenin ana programı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve ATO Congresium merkezli yürütüldü. NATO’nun resmi programında ilk günün en önemli başlıkları arasında Savunma Sanayii Forumu, Ukrayna gündemli temaslar, NATO-AB görüşmeleri, dışişleri ve savunma bakanlarının programları ile liderler onuruna verilen resepsiyon ve akşam yemeği yer aldı.
Ankara’daki ilk gün, sadece NATO içi savunma ve güvenlik başlıklarıyla değil, Türkiye-ABD ilişkileri açısından da tarihi mesajlara sahne oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesi, zirvenin en çok izlenen diplomatik teması oldu. Görüşmede F-35 savaş uçakları ve CAATSA yaptırımları öne çıktı. Erdoğan, F-35 konusunda zirveden “hayırlı bir karar” çıkacağına inandığını belirtirken, Trump CAATSA yaptırımlarına ilişkin “kaldırabileceğimizi söyleyebilirim” mesajını verdi. Bu açıklamalar, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir sayfanın açılıp açılmayacağı sorusunu zirvenin merkezine taşıdı.
Ankara dünya diplomasisinin merkezi oldu
Zirvenin ilk günü başkentte çok yönlü bir diplomasi trafiği yaşandı. NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları ile ittifakın üst düzey temsilcileri Ankara’ya gelirken, Ukrayna ve Güney Kore gibi ortak ülkelerin liderleri de zirve programında yer aldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve kapsamında dünya liderlerini ağırlarken, gün boyunca ikili görüşmeler, heyetler arası temaslar, savunma sanayii oturumları, güvenlik panelleri ve resepsiyonlar düzenlendi.
Ankara’daki zirve, Türkiye’nin 2004 İstanbul Zirvesi’nden sonra NATO içinde üstlendiği en önemli ev sahipliklerinden biri olarak kayıtlara geçti. Ancak bu kez gündem çok daha genişti. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa güvenliğini yeniden şekillendirdiği, Orta Doğu’da İran-İsrail geriliminin küresel dengeleri etkilediği, ABD’nin NATO müttefiklerinden daha yüksek savunma harcaması talep ettiği ve Avrupa’nın kendi güvenlik kapasitesini artırma arayışında olduğu bir dönemde Ankara, İttifak’ın gelecek vizyonunun konuşulduğu merkez haline geldi.
İlk günün katılım tablosu: Ankara’da hangi düzeyde kimler vardı?
Zirvenin ilk gününde Ankara’ya devlet başkanları, başbakanlar, bakanlar, NATO yöneticileri, AB temsilcileri ve askeri heyetler geldi. Kamuya açık programlarda NATO üyesi 32 ülkenin liderlerinin Ankara’da bir araya geldiği, zirvenin Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlendiği ve ana temasların Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapıldığı belirtildi.
| Katılım düzeyi | Ankara’daki temsil | İlk gün öne çıkan çerçeve |
|---|---|---|
| NATO üyesi ülkeler | 32 ülke | İttifakın devlet ve hükümet başkanları Ankara Zirvesi için Türkiye’de bir araya geldi. |
| Devlet başkanları | Çok sayıda | ABD, Fransa, Finlandiya, Ukrayna, Güney Kore, Hırvatistan ve Çekya gibi ülkelerden lider düzeyinde katılım öne çıktı. |
| Başbakanlar / hükümet başkanları | Çok sayıda | Almanya, İngiltere, Kanada, Estonya, İsveç, Hollanda ve diğer ülkelerden başbakan düzeyinde katılım gerçekleşti. |
| Bakanlar | Geniş katılım | Dışişleri ve savunma bakanları zirve programı, forumlar ve ikili temaslarda yer aldı. |
| NATO yönetimi | Üst düzey | NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska ilk gün konuşmalar yaptı. |
| Avrupa Birliği | Üst düzey | AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, NATO ile birlik mesajı verdi. |
| Askeri heyetler | Genelkurmay düzeyi | Türk ve ABD askeri heyetleri dahil olmak üzere askeri düzeyde temaslar gerçekleştirildi. |
| Savunma sanayii temsilcileri | Geniş katılım | NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında şirketler, kurumlar ve müttefik ülkeler yeni projeleri görüştü. |
İlk gün adı öne çıkan liderler ve temsil düzeyleri
Ankara’ya kimler geldi? Zirvede 32 NATO ülkesi, davetli liderler, AB ve bakanlar düzeyinde yoğun katılım
36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününde Ankara, dünya diplomasisinin merkezi haline geldi. Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarını ağırlarken; Ukrayna, Güney Kore, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda ve Körfez ülkeleri gibi NATO dışı ortaklardan da üst düzey katılım gerçekleşti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, zirve kapsamında NATO üyesi 32 ülkenin liderlerinin yanı sıra çok sayıda davetli lider, 100’e yakın bakan, üst düzey diplomat, uluslararası kuruluş temsilcileri ve binlerce yabancı misafirin Ankara’da ağırlandığını duyurmuştu.
NATO’nun resmi programında da zirvenin 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da yapıldığı, 7 Temmuz’daki programda savunma sanayii forumu, dışişleri ve savunma bakanları düzeyindeki temaslar, NATO-AB görüşmeleri, devlet ve hükümet başkanları ile eşleri onuruna verilen resepsiyon ve akşam yemeğinin yer aldığı görüldü.
Genel katılım bilançosu
| Katılım düzeyi | Sayı / Kapsam | Açıklama |
|---|---|---|
| NATO üyesi ülke sayısı | 32 ülke | İttifakın tüm üyeleri Ankara Zirvesi’nde lider düzeyinde temsil edildi. |
| NATO üyesi devlet ve hükümet başkanları | 32 lider düzeyi temsil | Ülkeler yönetim sistemlerine göre cumhurbaşkanı, başbakan veya şansölye düzeyinde yer aldı. |
| NATO dışı davetli liderler | Ukrayna ve Güney Kore başta olmak üzere | Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung zirve programında öne çıktı. |
| AB temsilcileri | 2 üst düzey isim | AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Ankara’daki NATO-AB temaslarında yer aldı. |
| Bakan düzeyi katılım | 100’e yakın bakan | Dışişleri, savunma ve ilgili bakanlar zirve programı, forumlar ve çalışma yemeklerinde temsil edildi. |
| Diplomat ve uluslararası kuruluş temsilcileri | Çok sayıda | NATO, AB, ortak ülkeler ve delegasyonlar Ankara’daki temaslara katıldı. |
| Yabancı misafir ve heyetler | Binlerce kişi | Zirve nedeniyle başkentte geniş kapsamlı diplomatik, askeri, medya ve güvenlik trafiği oluştu. |
NATO üyesi 32 ülkenin lider düzeyi katılım tablosu
| No | Ülke / Kurum | Ankara’daki lider düzeyi temsil | Görevi / Düzeyi | Not |
| 1 | Türkiye | Recep Tayyip Erdoğan | Cumhurbaşkanı / Ev sahibi lider | Zirveye ev sahipliği yaptı; liderleri Külliye’de ağırladı. |
| 2 | ABD | Donald Trump | Başkan | Erdoğan ile görüştü; F-35 ve CAATSA başlığı zirvenin merkezine oturdu. |
| 3 | Almanya | Friedrich Merz | Başbakan / Şansölye | Ankara’ya gelen liderler arasında yer aldı. |
| 4 | Fransa | Emmanuel Macron | Cumhurbaşkanı | Zirveye katılmak üzere Ankara’ya geldi. |
| 5 | İngiltere | Keir Starmer | Başbakan | İngiltere heyetiyle Ankara’ya ulaştı. |
| 6 | Kanada | Mark Carney | Başbakan | Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edildi. |
| 7 | Finlandiya | Alexander Stubb | Cumhurbaşkanı | Erdoğan ile görüştü; zirveyi “en önemli NATO zirvelerinden biri” olarak değerlendirdi. |
| 8 | İsveç | Ulf Kristersson | Başbakan | NATO’nun GlobalEye kararı ve Ukrayna’ya destek mesajlarıyla öne çıktı. |
| 9 | Estonya | Kristen Michal | Başbakan | Türkiye ile savunma sanayii iş birliğine dikkat çekti. |
| 10 | Hollanda | Rob Jetten | Başbakan | Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ile yapay zeka yönetişimi çağrısında bulundu. |
| 11 | Çekya | Petr Pavel / Andrej Babis | Cumhurbaşkanı / Başbakan | Hem Cumhurbaşkanı Pavel hem Başbakan Babis zirveye katıldı. |
| 12 | Hırvatistan | Zoran Milanovic | Cumhurbaşkanı | Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Ankara’da karşılandı. |
| 13 | İtalya | Giorgia Meloni | Başbakan | NATO üyesi liderler düzeyindeki katılım listesinde yer aldı. |
| 14 | İspanya | Pedro Sanchez | Başbakan | NATO lider düzeyi katılımı kapsamında Ankara’da temsil edildi. |
| 15 | Portekiz | Luis Montenegro | Başbakan | NATO üyesi ülke liderleri arasında yer aldı. |
| 16 | Yunanistan | Kyriakos Mitsotakis | Başbakan | NATO üyesi liderler düzeyindeki katılımda yer aldı. |
| 17 | Polonya | Karol Nawrocki | Cumhurbaşkanı | NATO’nun doğu kanadı güvenliği açısından öne çıkan ülkelerden biri olarak temsil edildi. |
| 18 | Romanya | Nicusor Dan | Cumhurbaşkanı | Karadeniz güvenliği başlığı nedeniyle zirvenin önemli ülkelerinden biri oldu. |
| 19 | Letonya | Edgars Rinkevics | Cumhurbaşkanı | Baltık güvenliği gündemiyle temsil edildi. |
| 20 | Litvanya | Gitanas Nauseda | Cumhurbaşkanı | Baltık hattındaki güvenlik başlıklarında yer aldı. |
| 21 | Norveç | Jonas Gahr Store | Başbakan | Kuzey Avrupa güvenliği ve savunma harcamaları gündeminde yer aldı. |
| 22 | Danimarka | Mette Frederiksen | Başbakan | Kuzey Avrupa ve Baltık güvenliği başlıkları kapsamında temsil edildi. |
| 23 | Belçika | Bart De Wever | Başbakan | Belçika ayrıca savunma bakanı düzeyinde de temas yürüttü. |
| 24 | Lüksemburg | Luc Frieden | Başbakan | NATO lider düzeyi katılımı kapsamında temsil edildi. |
| 25 | İzlanda | Kristrun Frostadottir | Başbakan | İzlanda ayrıca dışişleri bakanı düzeyinde savunma sanayii forumunda öne çıktı. |
| 26 | Macaristan | Peter Magyar | Başbakan | NATO lider düzeyi katılımı kapsamında listede yer aldı. |
| 27 | Slovakya | Peter Pellegrini | Cumhurbaşkanı | Orta Avrupa güvenlik gündeminde temsil edildi. |
| 28 | Slovenya | Janez Jansa | Başbakan | NATO lider düzeyi katılımı kapsamında yer aldı. |
| 29 | Bulgaristan | Rumen Radev | Cumhurbaşkanı | Balkanlar ve Karadeniz güvenliği gündeminin parçası olarak temsil edildi. |
| 30 | Arnavutluk | Edi Rama | Başbakan | Balkanlar’ın Avrupa-Atlantik entegrasyonu başlığıyla öne çıkan ülkelerden biri oldu. |
| 31 | Karadağ | Jakov Milatovic | Cumhurbaşkanı | Karadağ ayrıca dışişleri bakanı düzeyinde de zirveye ilişkin açıklama yaptı. |
| 32 | Kuzey Makedonya | Gordana Siljanovska-Davkova | Cumhurbaşkanı | Balkanlar ve NATO genişleme/güvenlik gündemi kapsamında temsil edildi. |
NATO dışı davetli liderler, AB ve ortak ülkeler
NATO’nun resmi programında Güney Kore Cumhurbaşkanı, Ukrayna Cumhurbaşkanı, AB Konseyi Başkanı ve AB Komisyonu Başkanı’nın davetli olarak yer aldığı; ayrıca bazı ortak ülkelerin dışişleri veya savunma bakanları düzeyinde programa katıldığı görüldü. Program notlarında Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlarının; Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore’den savunma bakanlarının davet edildiği bilgisi yer aldı.
| Ülke / Kurum | Katılımcı | Düzeyi / Görevi | Zirvedeki konumu |
| NATO | Mark Rutte | NATO Genel Sekreteri | Zirvenin ana programını yöneten isimlerden biri oldu; Savunma Sanayii Forumu’nda konuştu. |
| NATO | Radmila Shekerinska | NATO Genel Sekreter Yardımcısı | Savunma sanayii, uzay ve gözetleme projelerine ilişkin açıklamalarda bulundu. |
| Ukrayna | Volodimir Zelenskiy | Devlet Başkanı | Ukrayna’nın NATO’nun kolektif savunmasının parçası olması gerektiğini söyledi. |
| Güney Kore | Lee Jae Myung | Devlet Başkanı | Zirveye katılmak üzere Ankara’ya geldi; NATO programında davetli liderler arasında yer aldı. |
| Avrupa Birliği | Antonio Costa | AB Konseyi Başkanı | NATO-AB birlik mesajında yer aldı. |
| Avrupa Birliği | Ursula von der Leyen | AB Komisyonu Başkanı | NATO Genel Sekreteri Rutte ile birlikte AB-NATO dayanışması mesajı verdi. |
| Avustralya | Pat Conroy | Bakan düzeyi | NATO ortakları kapsamında savunma/sanayi başlıklarında davetli temsilci olarak yer aldı. |
| Japonya | Koizumi Şinciro | Savunma Bakanı | Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile ATO Congresium’da görüştü. |
| Japonya | Toshimitsu Motegi | Dışişleri Bakanı | Ortak ülke dışişleri teması kapsamında listede yer aldı. |
| Yeni Zelanda | Chris Penk | Savunma Bakanı | NATO’nun Hint-Pasifik ortakları kapsamında davetli temsilciler arasında yer aldı. |
| Bahreyn | Abdullatif bin Rashid Al Zayani | Dışişleri Bakanı | Körfez ülkeleriyle dışişleri bakanları düzeyindeki temaslara davet edildi. |
| Kuveyt | Şeyh Jarrah Jaber Al-Ahmad Al-Sabah | Dışişleri Bakanı | Körfez ülkeleriyle yürütülen temaslar kapsamında yer aldı. |
| Katar | Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani | Dışişleri Bakanı | NATO programındaki davetli dışişleri bakanları arasında yer aldı. |
| Birleşik Arap Emirlikleri | Abdullah bin Zayed Al Nahyan | Dışişleri Bakanı | Körfez ülkeleriyle yapılan temaslarda davetli bakan düzeyinde temsil edildi. |
Zirvenin ilk gününde yalnızca liderler değil, bakanlar, genelkurmay başkanları, ulusal güvenlik danışmanları, istihbarat ve savunma sanayii temsilcileri de Ankara’da temas yürüttü. Canlı gelişmeler akışında Erdoğan-Trump görüşmesi, F-35 ve CAATSA başlıkları, Rutte’nin savunma sanayii mesajları, Zelenskiy’nin Ukrayna vurgusu, AB-NATO birlik açıklaması, Külliye’de liderler yemeği ve bakanlar düzeyindeki temaslar öne çıktı.
| İsim | Ülke / Kurum | Düzeyi / Görevi | İlk gün öne çıkan gelişme |
| Hakan Fidan | Türkiye | Dışişleri Bakanı | Türkiye’nin NATO üyelerini ağırlamaya hazır olduğunu, Ankara Zirvesi’nin İttifak’ın geleceğinde yol gösterici olacağını söyledi. |
| Yaşar Güler | Türkiye | Milli Savunma Bakanı | Avrupa savunmasının NATO ile rekabet etmemesi, NATO’yu güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. |
| Cevdet Yılmaz | Türkiye | Cumhurbaşkanı Yardımcısı | Türkiye’nin savunma ihracatında dünyada 11’inci sırada olduğunu açıkladı. |
| İbrahim Kalın | Türkiye | MİT Başkanı | NATO’da güçlü ortaklık ve eşit ilişkinin kritik önemde olduğunu bildirdi. |
| Selçuk Bayraktaroğlu | Türkiye | Genelkurmay Başkanı | ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile görüştü. |
| Dan Caine | ABD | Genelkurmay Başkanı | Anıtkabir’i ziyaret etti, ardından Türk mevkidaşıyla bir araya geldi. |
| Yvette Cooper | İngiltere | Dışişleri Bakanı | İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Ankara’ya geldi. |
| Radu-Dinel Miruta | Romanya | Savunma Bakanı | Türkiye ile mükemmel ilişkilere sahip olduklarını söyledi. |
| Theo Francken | Belçika | Savunma Bakanı | Türkiye ile savunma ortaklığının daha da güçleneceğini ifade etti. |
| Raivis Melnis | Letonya | Savunma Bakanı | Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile görüştü. |
| David McGuinty | Kanada | Savunma Bakanı | Türkiye ile savunma iş birliğine ilişkin niyet beyanı imzaladı. |
| Koizumi Şinciro | Japonya | Savunma Bakanı | Yaşar Güler ile görüştü. |
| Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir | İzlanda | Dışişleri Bakanı | Türkiye’nin savunma sektöründeki performansının örnek teşkil ettiğini söyledi. |
| Ervin İbrahimovic | Karadağ | Dışişleri Bakanı | Zirvenin çok doğru zamanda ve doğru ülkede yapıldığını belirtti. |
| Baiba Braze | Letonya | Dışişleri Bakanı | Baltık güvenliği panelinde yer aldı. |
| Tom Berendsen | Hollanda | Dışişleri Bakanı | Ukrayna ve Avrupa güvenliği paneline katıldı. |
| Maria Malmer Stenergard | İsveç | Dışişleri Bakanı | Ukrayna ve Avrupa güvenliği oturumunda yer aldı. |
| Andrii Sybiha | Ukrayna | Dışişleri Bakanı | Ukrayna’nın Avrupa güvenlik mimarisine entegrasyonu başlığında programa katıldı. |
| Akif Çağatay Kılıç | Türkiye | Cumhurbaşkanı Güvenlik ve Dış Politika Başdanışmanı | İsveç Ulusal Güvenlik Danışmanı Niclas Kvarnström ile görüştü. |
| Niclas Kvarnström | İsveç | Ulusal Güvenlik Danışmanı | Türkiye-İsveç ilişkileri, NATO dayanışması, Rusya-Ukrayna ve İran-İsrail gelişmeleri ele alındı. |
| Charles Woodburn | BAE Systems | CEO | Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından kabul edildi. |
| Micael Johansson | Saab | CEO | İsveç Başbakanı Kristersson’un GlobalEye açıklamalarında yer aldı. |
Zirvenin ilk gününde ortaya çıkan tablo, Ankara’nın yalnızca NATO üyesi 32 ülkenin liderlerini değil, aynı zamanda Ukrayna ve Güney Kore gibi davetli liderleri, AB’nin en üst düzey temsilcilerini, Körfez ülkelerinin dışişleri bakanlarını, Hint-Pasifik ortaklarının savunma bakanlarını ve savunma sanayii dünyasının önemli aktörlerini ağırladığını gösterdi.
Bu katılım düzeyi, Ankara Zirvesi’ni klasik bir NATO toplantısının ötesine taşıdı. Zirve; Avrupa-Atlantik güvenliği, Ukrayna’nın savunması, NATO’nun yeni savunma harcaması hedefleri, savunma sanayii üretimi, yapay zeka, uzay ve gözetleme teknolojileri, Türkiye-ABD ilişkileri, F-35 ve CAATSA gibi başlıklarda çok taraflı diplomasinin merkezi haline geldi.
Erdoğan-Trump görüşmesi ilk günün merkezine oturdu
Zirvenin ilk gününe damga vuran en önemli başlık Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesi oldu. NATO Ankara Zirvesi öncesi Türkiye’ye resmi ziyaret gerçekleştiren Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Ankara Havalimanı’nda karşılandı. Ardından iki liderin temasları Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde devam etti.
Görüşmenin ana gündeminde Türkiye-ABD ilişkilerinin uzun süredir bekleyen başlıkları vardı. Bunların başında F-35 savaş uçakları ve CAATSA yaptırımları geldi. Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması ve ABD’nin CAATSA yaptırımları uygulaması, iki ülke ilişkilerinin en kritik sorunlarından biri olarak yıllardır masadaydı. Ankara’daki temasla birlikte bu dosya yeniden en üst düzeyde ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35 meselesinin Türkiye açısından yeni bir başlık olmadığını belirterek, “F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil ve bunu bizler Amerika ile daha önce görüştük ve biz 5 uçağın da sözünü aldık. İnşallah F-35 konusunda bu Liderler Zirvesi’nden hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum. F-35’le ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözü geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır.” dedi.
ABD Başkanı Trump ise CAATSA yaptırımlarına ilişkin yaptığı açıklamayla dikkat çekti. Trump, yaptırımlar konusunda “kaldırabileceğimizi söyleyebilirim” ifadesini kullandı. Bu mesaj, Ankara-Washington hattında yeni bir müzakere zemininin oluşabileceği şeklinde değerlendirildi. Uluslararası basında da Trump’ın Türkiye’ye F-35 satışına ve Türkiye’nin programa dönüşüne açık olduğu yönündeki değerlendirmeler öne çıktı.
F-35 ve CAATSA neden kritik?
F-35 ve CAATSA dosyası, yalnızca Türkiye-ABD ilişkilerinin değil, NATO içi uyumun da en hassas başlıklarından biri. Türkiye, NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip müttefiklerinden biri olarak İttifak içinde stratejik bir konumda bulunuyor. Ancak S-400 hava savunma sistemi alımı sonrası ABD ile yaşanan gerilim, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması ve CAATSA yaptırımlarıyla daha derin bir krize dönüşmüştü.
Ankara’daki zirvede Trump’ın yaptırımların kaldırılabileceğine ilişkin açıklaması, bu nedenle yalnızca ikili ilişkilerde değil, NATO’nun kendi içindeki savunma iş birliği açısından da önemli görüldü. Erdoğan’ın F-35 konusunda olumlu beklenti ortaya koyması ise Ankara’nın bu dosyada somut sonuç beklediğini gösterdi.
Bu yönüyle Ankara Zirvesi’nin ilk günü, Türkiye-ABD savunma ilişkilerinde uzun yıllar sonra en güçlü normalleşme mesajlarından birine sahne oldu.
NATO Savunma Sanayii Forumu ile başladı
Zirvenin ilk günü resmi programın en önemli başlıklarından biri Savunma Sanayii Forumu oldu. ATO Congresium’da düzenlenen forum, NATO tarihinin en geniş kapsamlı sanayi etkinliklerinden biri olarak öne çıktı. NATO’nun resmi programında da ilk günün başlangıcında yüksek düzeyli savunma sanayii duyurularına ve Genel Sekreter Mark Rutte’nin konuşmasına yer verildi.
Forumda NATO’nun savunma üretim kapasitesi, mühimmat tedariki, hava gücü, uzay ve gözetleme kabiliyetleri, savunma harcamalarının artırılması, sanayi altyapısının güçlendirilmesi ve müttefik ülkeler arasında ortak üretim imkanları ele alındı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, forumda yaptığı değerlendirmede Ankara Zirvesi’nin dönüştürücü niteliğine dikkat çekti. Rutte, “Bugün ve yarın yaşanacaklar gerçekten temel bir dönüşümü ifade ediyor.” mesajını verdi. Rutte ayrıca Türkiye’nin savunma sanayii modeline özel vurgu yaptı. Türkiye’de savunma sanayisinin organize edilme biçiminin birçok müttefik tarafından incelendiğini belirten Rutte, yaklaşık 3 bin savunma sanayii şirketinin küçük, orta ve büyük ölçekli firmalar olarak birbirleriyle yakın iş birliği içinde çalıştığını ifade etti.
Türk savunma sanayii zirvede öne çıktı
Ankara Zirvesi’nin ilk gününde Türkiye’nin savunma sanayii kapasitesi, birçok konuşmanın merkezinde yer aldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye’nin dünyada savunma ihracatçısı ülkeler arasında 11’inci sırada bulunduğunu belirtti. Yılmaz, savunma ve havacılık ihracatının son bir yıllık dönemde 11 milyar doları aştığını, ihracatın yarıdan fazlasının NATO müttefikleri ve AB ülkelerine yapıldığını söyledi.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de Avrupa’nın savunmaya daha güçlü katkı sağlamasını memnuniyetle karşıladıklarını ancak bu katkının NATO ile rekabet etmemesi, NATO’yu güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Güler, Avrupa güvenlik girişimlerinin ilgili kabiliyetlere sahip AB üyesi olmayan NATO müttefiklerine açık olması gerektiğini belirterek, Türkiye’nin dışlanmasının Avrupa’yı daha güvenli hale getirmeyeceğini ifade etti.
Güler’in sözleri, Ankara’nın Avrupa güvenlik mimarisinde Türkiye’nin dışarıda bırakılmasına karşı net tutumunu bir kez daha ortaya koydu. Türkiye, askeri kapasitesi, savunma sanayii, operasyonel tecrübesi ve jeostratejik konumuyla NATO’nun güney, doğu ve Karadeniz güvenliğinde kilit ülke olarak öne çıktı.
Savunma harcamalarında yüzde 5 vurgusu
İlk günün önemli gündemlerinden biri de NATO’nun savunma yatırım taahhütleri oldu. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, NATO’nun yüzde 5 savunma yatırım taahhüdünü önemli gördüklerini belirterek, bu taahhüdün İttifak’ın caydırıcılığını güçlendirme, savunma üretimini ölçeklendirme ve ihtiyaç duyulan kabiliyetleri zamanında sahaya yansıtma iradesinin somut göstergesi olduğunu söyledi.
ABD Başkanı Trump’ın NATO müttefiklerinden daha yüksek savunma harcaması talep ettiği bir dönemde Ankara Zirvesi, külfet paylaşımı tartışmasının da merkezinde yer aldı. Uluslararası basında da zirvenin, Trump’ın savunma harcamaları konusundaki baskısı altında gerçekleştiği, müttefiklerin savunma yatırımlarını artırma taahhütlerinin öne çıktığı değerlendirmeleri yapıldı.
Bu çerçevede Ankara Zirvesi, NATO’nun sadece siyasi dayanışmasını değil, askeri kapasitesini ve üretim gücünü de yeniden tanımladığı bir platforma dönüştü.
Ukrayna dosyası: Zelenskiy Ankara’da güçlü mesaj verdi
Zirvenin ilk gününde Ukrayna gündemi de en önemli başlıklar arasındaydı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, zirve kapsamında Ankara’ya geldi. Havalimanında Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve yetkililer tarafından karşılanan Zelenskiy, gün içinde NATO Savunma Sanayii Forumu’nda konuştu.
Zelenskiy, Ukrayna’nın NATO’nun kolektif savunmasının bir parçası olması gerektiğini belirterek, bunun tüm tarafları daha güçlü yapacağını söyledi. Ukrayna’nın modern savaş alanında elde ettiği tecrübeye dikkat çeken Zelenskiy, Ukrayna savunma şirketlerinin ve kabiliyetlerinin Avrupa’daki en güçlü kabiliyetlerden biri olduğunu vurguladı.
Zelenskiy ayrıca Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan PAC-2 ve PAC-3 füzelerinin en kısa sürede temin edilmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu açıkladı. Bu konuyu ABD Başkanı Trump ile yapacağı görüşmede ele alacağını söyledi.
Ankara’daki Ukrayna oturumlarında, Ukrayna’nın yalnızca yardım alan bir ülke değil, Avrupa güvenliğine katkı sunan bir güvenlik sağlayıcısı olarak konumlanması gerektiği mesajı öne çıktı.
NATO-AB hattından birlik mesajı
Zirvenin ilk gününde NATO ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkiler de gündemin önemli başlıklarından biriydi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Ankara’da birlik mesajı verdi.
Bu mesaj, Avrupa güvenliğinin sadece AB içinde değil, NATO çerçevesinde ve daha geniş bir stratejik anlayışla ele alınması gerektiği tartışmalarının yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Avrupa güvenliğinin sadece Avrupa Birliği’ne indirgenemeyeceğini, daha bütüncül bir yaklaşım gerektiğini belirterek Türkiye’nin merkezi rolüne dikkat çekti.
Fidan, Ankara Zirvesi’nin İttifak’ın yapılarını karşı karşıya olduğu dünyaya uyumlu hale getirmesinde yol gösterici olacağını söyledi. Türkiye’nin hedefinin daha tutarlı, daha yetenekli ve daha dayanıklı bir İttifak olduğunu ifade etti.
İlk günün bakan ve askeri temasları
Zirvenin ilk gününde yalnızca liderler değil, bakanlar ve askeri heyetler de yoğun temas yürüttü.
| İsim | Ülke / Kurum | Düzeyi | İlk günkü gündem |
| Hakan Fidan | Türkiye | Dışişleri Bakanı | Türkiye’nin NATO’nun geleceğini şekillendirecek bu önemli anda müttefikleri ağırlamaya hazır olduğunu söyledi. |
| Yaşar Güler | Türkiye | Milli Savunma Bakanı | Avrupa savunmasının NATO’yu güçlendirmesi gerektiğini vurguladı; çok sayıda mevkidaşıyla görüştü. |
| Cevdet Yılmaz | Türkiye | Cumhurbaşkanı Yardımcısı | Türkiye’nin savunma ihracatında dünyada 11’inci sırada olduğunu açıkladı. |
| İbrahim Kalın | Türkiye | MİT Başkanı | NATO’da güçlü ortaklık ve eşit ilişkinin kritik önem taşıdığını söyledi. |
| Selçuk Bayraktaroğlu | Türkiye | Genelkurmay Başkanı | ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ile görüştü. |
| Dan Caine | ABD | Genelkurmay Başkanı | Anıtkabir’i ziyaret etti; Türk mevkidaşıyla bir araya geldi. |
| Radu-Dinel Miruta | Romanya | Savunma Bakanı | Türkiye ile mükemmel ilişkilere sahip olduklarını söyledi. |
| Theo Francken | Belçika | Savunma Bakanı | Türkiye ile savunma ortaklığının daha da güçleneceğini belirtti. |
| Raivis Melnis | Letonya | Savunma Bakanı | Yaşar Güler ile görüştü. |
| David McGuinty | Kanada | Savunma Bakanı | Yaşar Güler ile görüştü, savunma iş birliği niyet beyanı imzalandı. |
| Koizumi Şinciro | Japonya | Savunma Bakanı | ATO Congresium’da Yaşar Güler ile bir araya geldi. |
| Ervin İbrahimovic | Karadağ | Dışişleri Bakanı | Zirvenin doğru zamanda, doğru ülkede yapıldığını söyledi. |
| Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir | İzlanda | Dışişleri Bakanı | Türkiye’nin savunma sektöründeki performansının örnek olduğunu belirtti. |
Milli Savunma Bakanı Güler’in Letonya ve Kanada savunma bakanlarıyla görüşmesi, Türkiye-Kanada hattında savunma iş birliğine ilişkin niyet beyanı imzalanması, BAE Systems CEO’su Charles Woodburn ile yapılan görüşme ve Japonya Savunma Bakanı Koizumi Şinciro ile temaslar, Ankara’daki zirvenin savunma sanayii boyutunu güçlendirdi.
Kanada ile STA ve savunma iş birliği başlığı
İlk günün diplomatik trafiğinde Kanada özel bir başlık olarak öne çıktı. Kanada Başbakanı Mark Carney Ankara’ya geldi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edildi. Türkiye ile Kanada arasındaki ekonomik ve savunma iş birliği, zirve marjındaki temaslarla yeni bir ivme kazandı.
Aynı gün Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in Kanadalı mevkidaşı David McGuinty ile görüşmesi ve savunma iş birliğine ilişkin niyet beyanı imzalanması, Ankara-Ottawa hattında savunma ve teknoloji alanında yeni imkanların konuşulduğunu gösterdi.
Türkiye ile Kanada arasında Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin başlatılması yönündeki irade de bu diplomatik atmosferin ekonomi boyutunu oluşturdu. Böylece Ankara Zirvesi, sadece askeri ve siyasi güvenlik gündemiyle değil, ekonomik ortaklıkların genişletilmesi açısından da sonuç üreten bir platforma dönüştü.
Baltıklar, Balkanlar ve Güney Kanat masadaydı
Zirvenin ilk gününde düzenlenen panellerde NATO’nun farklı coğrafyalardaki güvenlik başlıkları da ele alındı. Baltık güvenliği, Balkanlar’ın Avrupa-Atlantik entegrasyonu, NATO’nun Güney Kanadı, Akdeniz’de güvenlik ve iş birliği, Doğu Akdeniz enerji güvenliği, Kuzey Afrika ve Sahel’deki istikrarsızlıklar gün boyunca tartışılan konular arasında yer aldı.
Estonya Başbakanı Kristen Michal, Türkiye ile savunma sanayii alanındaki iş birliklerine dikkat çekerek, ülkesinin Türk zırhlı araçlarından memnun olduğunu söyledi. Michal, Estonya’nın İskandinav ve Baltık coğrafyasında Türkiye için en iyi ortaklardan biri olduğunu ifade etti.
Karadağ Dışişleri Bakanı Ervin İbrahimovic ise zirvenin “çok doğru bir zamanda, çok doğru bir ülkede” yapıldığını belirtti. Bu açıklamalar, Türkiye’nin yalnızca NATO’nun güney kanadında değil, Balkanlar’dan Baltıklar’a uzanan geniş güvenlik hattında da önemli bir aktör olarak görüldüğünü ortaya koydu.
Yapay zeka, uzay ve yeni savaş teknolojileri gündeme geldi
Ankara’daki NATO gündemi yalnızca klasik askeri başlıklardan ibaret değildi. İlk gün düzenlenen oturumlarda yapay zeka yönetişimi, kişisel verilerin korunması, uzay ve gözetleme teknolojileri, havadan erken uyarı sistemleri, uydu ağları ve savunma sanayiinde toplumun bütününü kapsayan üretim yaklaşımı da ele alındı.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Hollanda Başbakanı Rob Jetten, yapay zekanın regüle edilmesi ve kişisel verilerin muhafazası için küresel veya AB bünyesinde merkezler kurulması çağrısı yaptı.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska ise NATO’nun “Uzay ve Gözetleme” alanındaki projelerine dikkat çekti. Uzay tabanlı kabiliyetler olmadan orduların bugün etkin biçimde faaliyet gösteremeyeceğini belirten Shekerinska, müttefiklerin ek savunma harcamalarını kritik alanlarda yetkinlik sağlamak için kullanmaya başladığını söyledi.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da NATO’nun İsveçli Saab şirketi tarafından geliştirilen GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol sistemini seçmesinin hem İsveç hem de İttifak açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.
Ankara’da zirve güvenliği: HİK uçakları 60 saat görevde
Zirvenin ilk gününde güvenlik tedbirleri de geniş kapsamlı olarak uygulandı. Ankara Valiliği, zirve kapsamında güvenliğin sağlanması, kamu düzeninin korunması ve vatandaşların huzurunun sürdürülmesi amacıyla trafik ve güvenlik tedbirleri alındığını duyurmuştu.
Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki Havadan İhbar Kontrol uçakları da NATO Zirvesi’nin güvenliği için kritik görev üstlendi. Konya’daki 3’üncü Ana Jet Üs Komutanlığı’nda konuşlu HİK uçaklarının zirve kapsamında 60 saat kesintisiz uçuş yapacağı bildirildi. Bu uçaklar, 360 derece tarama yapabilen radar sistemleriyle hava ve deniz sahasında çok sayıda hedefi tespit edebiliyor.
Bu yönüyle zirve güvenliği yalnızca Ankara merkezli kara tedbirleriyle değil, hava sahasının kesintisiz izlenmesiyle de desteklendi.
ABD Genelkurmay Başkanı Anıtkabir’de
Zirvenin ilk gününde dikkat çeken sembolik temaslardan biri de ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in Anıtkabir ziyareti oldu. Caine ve beraberindeki heyet, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün mozolesine çelenk bıraktı ve saygı duruşunda bulundu.
Caine, Anıtkabir Özel Defteri’ne yazdığı mesajda Atatürk’e duyduğu saygı ve hayranlığı ifade etti. Daha sonra Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile resmi törenle bir araya gelen Caine, basına kapalı görüşme gerçekleştirdi.
Bu temas, Erdoğan-Trump görüşmesiyle birlikte Türkiye-ABD hattında siyasi ve askeri düzeyde yoğun bir gün yaşandığını gösterdi.
Külliye’de liderler onuruna akşam yemeği
Zirvenin ilk günü, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın devlet ve hükümet başkanları ile eşleri onuruna verdiği akşam yemeğiyle tamamlandı. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki yemekte liderler ve eşleri ağırlandı.
Erdoğan çifti, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanları ile eşlerini Cumhurbaşkanlığı Ana Binası merdivenlerinde karşıladı. Davetlilerle ayrı ayrı fotoğraf çektirildi. Liderlerin Külliye’ye gelişinin ardından yemek programına geçildi.
NATO’nun resmi programında da ilk gün akşam saatlerinde devlet ve hükümet başkanları ile eşleri için sosyal resepsiyon ve akşam yemeğinin Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenleneceği yer aldı.
Bu program, gün boyunca süren siyasi ve askeri gündemin ardından liderler arasında daha geniş diplomatik temaslara zemin hazırladı.
İlk günün kronolojisi
| Zaman dilimi | Gelişme | Önemi |
| Sabah saatleri | Savunma Sanayii Forumu başladı | NATO tarihinin en kapsamlı sanayi etkinliklerinden biri Ankara’da yapıldı. |
| Gün içinde | NATO Genel Sekreteri Rutte konuştu | Zirvenin dönüştürücü niteliğine ve savunma sanayii kapasitesine dikkat çekti. |
| Gün içinde | Zelenskiy Ankara’ya geldi | Ukrayna’nın NATO güvenlik mimarisindeki yeri yeniden gündeme taşındı. |
| Gün içinde | Kanada, Finlandiya, Almanya, İngiltere, Fransa, Güney Kore ve diğer ülkelerden liderler Ankara’ya ulaştı | Başkentte yoğun lider trafiği yaşandı. |
| Gün içinde | Erdoğan, Kanada Başbakanı Carney ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ile görüştü | Türkiye’nin ikili diplomasi trafiği hızlandı. |
| Öğleden sonra / akşamüstü | Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ı karşıladı | Türkiye-ABD ilişkilerinin kritik zirvesi başladı. |
| Külliye temasları | Erdoğan-Trump görüşmesinde F-35 ve CAATSA öne çıktı | İki ülke ilişkilerinde yeni dönem mesajları verildi. |
| Akşam | NATO-AB birlik mesajı verildi | Rutte, von der Leyen ve Costa, İttifak-AB koordinasyonunu vurguladı. |
| Akşam | Liderler onuruna Külliye’de resepsiyon ve yemek verildi | İlk gün diplomatik temaslarla tamamlandı. |
Zirvenin ilk gününden çıkan ana mesajlar
Ankara Zirvesi’nin ilk gününde birkaç başlık açık biçimde öne çıktı.
Birincisi, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik rolü yeniden güçlü şekilde vurgulandı. Türkiye, Karadeniz, Orta Doğu, Balkanlar, Kafkasya ve Akdeniz hattındaki jeopolitik konumuyla İttifak’ın vazgeçilmez ülkelerinden biri olduğunu Ankara’daki ev sahipliğiyle bir kez daha gösterdi.
İkincisi, Türk savunma sanayii NATO gündeminde özel bir yer edindi. NATO Genel Sekreteri Rutte’nin Türkiye modeline yaptığı vurgu, Türkiye’nin artık yalnızca güvenlik tüketen değil, güvenlik üreten ve savunma teknolojisi ihraç eden bir müttefik olarak görüldüğünü ortaya koydu.
Üçüncüsü, Türkiye-ABD ilişkilerinde F-35 ve CAATSA başlığı yeniden en üst düzeyde masaya geldi. Erdoğan’ın F-35 beklentisi ve Trump’ın yaptırımları kaldırma mesajı, Ankara-Washington hattında kritik bir eşiğe işaret etti.
Dördüncüsü, Ukrayna’nın güvenliği NATO’nun temel gündemlerinden biri olmayı sürdürdü. Zelenskiy’nin Ankara’daki açıklamaları, Ukrayna’nın NATO’ya entegrasyon hedefini ve hava savunma ihtiyacını bir kez daha dünya gündemine taşıdı.
Beşincisi, Avrupa güvenlik mimarisi tartışmalarında Türkiye’nin dışlanamayacağı mesajı verildi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in açıklamaları, Türkiye’nin AB üyesi olmayan ancak Avrupa güvenliğinde kilit rol oynayan NATO müttefiki kimliğini öne çıkardı.
Tarihi günün ardından: Ankara Zirvesi yeni dönemin işaret fişeği oldu
NATO Ankara Zirvesi’nin ilk günü, klasik bir diplomatik açılışın ötesine geçti. Başkent Ankara, küresel güvenlik düzeninin yeniden konuşulduğu, NATO’nun savunma kapasitesinin masaya yatırıldığı, Ukrayna savaşının geleceğinin tartışıldığı, Avrupa güvenlik mimarisinin sorgulandığı ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yıllardır bekleyen dosyaların yeniden hareketlendiği tarihi bir güne sahne oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen temaslar, Türkiye’nin NATO içindeki merkezi konumunu görünür kıldı. ABD Başkanı Trump’ın Ankara’ya gelişi, Erdoğan ile yaptığı görüşme, F-35 ve CAATSA mesajları ise zirvenin ilk gününü Türkiye açısından ayrı bir diplomatik ağırlığa taşıdı.
Savunma sanayii forumundan çıkan mesajlar, Türk savunma sanayiine yapılan vurgular, müttefiklerin üretim kapasitesi arayışı, NATO’nun yeni projeleri ve yüzde 5 savunma yatırım taahhüdü, Ankara Zirvesi’nin sadece siyasi değil, aynı zamanda askeri ve endüstriyel bir dönüşüm zirvesi olduğunu gösterdi.
İlk günün sonunda Külliye’de liderler onuruna verilen akşam yemeğiyle diplomasi trafiği daha geniş bir zemine taşınırken, zirvenin ikinci gününde liderlerin ana oturumları, ortak kararlar ve sonuç bildirisi merakla beklenmeye başlandı.
Ankara, tarihi zirvenin ilk gününde verdiği mesajla yalnızca ev sahibi ülke değil, NATO’nun yeni dönem güvenlik mimarisinin şekillenmesinde söz sahibi olan merkez ülkelerden biri olduğunu bir kez daha ortaya koydu.





