Nöbetçi Eczaneler
Araç içi multimedya sistemleri, sonradan takılan ekranlar, yüksek ses sistemleri, telefon tutucular, araç kameraları ve sürücünün görüş alanında yer alan aksesuarlarla ilgili tartışmalarda yeni dönem başladı. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, sürüş güvenliğini etkileyebilecek cihaz ve sistemlerin kullanımına ilişkin sınırlar yeniden düzenlendi.
İçişleri Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan ortak yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte, sürücülerin görüş alanını kapatan aksesuarlar, seyir halinde video veya televizyon yayını izlenmesi, araçtan dışarı taşan yüksek ses ve sonradan eklenen ses sistemlerine yönelik hükümler netleştirildi.
Yeni düzenleme, araç içi multimedya sistemlerini tamamen yasaklamıyor. Ancak bu sistemlerin hangi amaçla, nerede ve nasıl kullanılabileceğine ilişkin açık sınırlar getiriyor. Navigasyon, park yardımı, araç içi ve dışı kamera sistemleri ile aracın kontrol ve ayarlarına ilişkin cihazlar, belirtilen amaçlarla kullanıldığı sürece yasak kapsamında değerlendirilmeyecek.
Sürücünün görüşünü engelleyen aksesuar yasaklandı
Yönetmelikle birlikte sürücünün görüş alanı içinde kalan aksesuar ve eşyalar için yeni kriterler getirildi. Buna göre sürücünün yolu, yayaları, diğer araçları, trafik levhalarını, trafik cihazlarını ve yol üzerindeki işaretlemeleri görmesini engelleyen unsurlar araçta bulundurulamayacak.
Özellikle ön cam çevresine yerleştirilen büyük aksesuarlar, sonradan takılan cihazlar, görüşü kapatan aparatlar ve sürüş güvenliğini olumsuz etkileyebilecek ekipmanlar denetimlerde değerlendirilecek. Böylece araç içinde sürücünün dikkatini dağıtabilecek veya görüş alanını daraltabilecek unsurların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ancak düzenlemede bazı istisnalara da yer verildi. Aracın üretiminden kaynaklanan orijinal donanımlar bu kapsamda değerlendirilmeyecek. Ayrıca belirlenen ölçü sınırlarını aşmayan telefon tutucular ve araç kameraları da görüşü engelleyici unsur olarak kabul edilmeyecek.
Telefon tutucu ve araç kamerası tamamen yasak değil
Sürücülerin en çok merak ettiği başlıklardan biri telefon tutucu ve araç kameralarının durumu oldu. Yeni düzenleme bu cihazları tamamen yasaklamıyor. Ancak cihazların sürücünün görüşünü engellemeyecek şekilde konumlandırılması gerekiyor.
Yönetmelikte, sürücünün görüş alanında direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren 5 santimetreyi aşmayacak yükseltiler ile ön cama monte edilen araç kamerası ve telefon tutucular istisna kapsamında değerlendiriliyor. Bu cihazlar belirtilen sınırlara uygun olduğu sürece görüşü engelleyici unsur olarak kabul edilmeyecek.
Seyir halinde video ve televizyon yayını izlemek yasak
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri de seyir halinde görüntü cihazlarının kullanımı oldu. Buna göre sürücülerin seyir halindeyken izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarında video veya televizyon yayını izlemesi yasaklandı.
Bu yasak, özellikle sürücünün dikkatini dağıtabilecek multimedya ekranları, sonradan takılan görüntü cihazları ve araç içi eğlence sistemlerini kapsıyor. Sürüş sırasında video izlenmesi, televizyon yayını takip edilmesi veya dikkat dağıtıcı görüntü içeriklerinin kullanılması trafik güvenliği açısından riskli kabul edilecek.
Buna karşılık navigasyon, park yardımı, geri görüş kamerası, araç çevre kamera sistemi, araç içi ve dışı kayıt cihazları ile aracın kontrol ve sistem ayarlarına ilişkin cihazlar yasak kapsamında değerlendirilmeyecek. Ancak bu cihazların belirtilen amaçlarla kullanılması gerekiyor.
Navigasyon ve park yardım sistemleri kullanılabilecek
Yönetmelikle birlikte araç içi ekranlara ilişkin önemli bir ayrım yapıldı. Sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullanılan ekranlar yasak kapsamı dışında bırakıldı.
Bu kapsamda navigasyon cihazları, geri görüş kameraları, park sensörleriyle bağlantılı ekranlar, çevre görüş sistemleri, araç içi ve dışı kayıt cihazları ile aracın kontrolüne yönelik sistemler kullanılabilecek. Ancak bu cihazların amacı dışında, örneğin seyir sırasında video izlemek için kullanılması halinde cezai işlem uygulanabilecek.
Araçtan dışarı taşan yüksek ses yasak
Düzenleme yalnızca görüntü sistemlerini değil, araç içi ses sistemlerini de kapsıyor. Buna göre araçtaki ses cihazlarının, sesi araçtan dışarıya taşacak ve kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanılması yasaklandı.
Özellikle şehir merkezlerinde, yerleşim alanlarında, gece saatlerinde veya trafik yoğunluğunun bulunduğu bölgelerde yüksek sesli müzik yayını yapılması sık sık şikâyet konusu oluyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu tür kullanımlar için uygulanacak yaptırımlar da netleştirildi.
Kurala uymayan sürücüler hakkında Karayolları Trafik Kanunu’nun 72. maddesi kapsamında işlem yapılacak.
Sonradan takılan ses sistemlerine sınırlama getirildi
Yeni yönetmelikle araçlara sonradan eklenen hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemleri de düzenleme kapsamına alındı. Araç üreticisi tarafından belirlenen alanlar dışında ilave ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması yasaklandı.
Ancak bagaj kısmı için sınırlı bir istisna tanındı. Buna göre araçların bagaj bölümünde ilave olarak bir adet maksimum 45 Hz subwoofer ile bir adet maksimum 300 watt amplifikatör bulundurulabilecek.
Bu sınırların aşılması, bagajda birden fazla ilave sistem bulunması veya sesin araçtan dışarı taşarak kamu huzurunu bozacak şekilde kullanılması halinde sürücülere Karayolları Trafik Kanunu’nun 72. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılacak.
Yönetmelikte yer alan hükümler
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle araç içi ses ve görüntü sistemlerine ilişkin düzenleme şöyle:
“Sürücü görüş alanı içerisinde kalan aksesuar ve eşyaların; sürücünün karayolunu, yaya/araç hareketlerini, trafik işaret levhalarını/cihazlarını ve yer işaretlemelerini görmesini engelleyecek şekilde bulundurulması yasaktır. Aracın üretimindeki donanımlar saklı kalmak üzere sürücünün görüş alanında, direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren beş santimetreyi aşmayacak yükseltiler ile ön cama monte edilen araç kamerası ve telefon tutucu istisna kapsamında değerlendirilir ve görüşü engelleyici unsur olarak kabul edilmez.”
“Araçtaki ses cihazlarını, sesi araçtan dışarıya taşacak ve kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanmak yasaktır. Bu bent hükümlerine uymayanlara Kanunun 72 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında işlem yapılır.”
“c) Sürücülerin seyir halinde iken izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarında video veya televizyon yayını izlemeleri yasaktır. Bu bent hükümlerine uymayanlara Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılır. Sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullanılan cihazlar, araç içi ve dışını gösteren kamera ve kayıt cihazı ile aracın kontrolü ve sistem ayarlarına ilişkin cihazların sayılan bu amaçlarla kullanımı birinci cümle kapsamında değerlendirilmez.”
“ç) Araç üreticisi tarafından belirlenen alanlar saklı kalmak üzere araçlarda ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması yasaktır. Araçların bagaj kısmında ilave bir adet maksimum 45 Hz subwoofer ile bir adet maksimum 300 watt amplifikatör bulundurulabilir. İlave sistemlerin belirlenen standartlara aykırı veya bagajda birden fazla bulunması veya sesin araçtan dışarı taşarak kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanıldığının tespiti halinde Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılır.”
Denetimlerde hangi başlıklara bakılacak?
Yeni düzenlemeyle birlikte trafik denetimlerinde araç içindeki cihazların yalnızca varlığı değil, konumu, kullanım amacı ve çevreye etkisi de dikkate alınacak.
| Denetim konusu | Yeni düzenlemedeki durum |
|---|---|
| Telefon tutucu | Görüşü engellemiyorsa ve belirlenen sınırları aşmıyorsa istisna kapsamında |
| Araç kamerası | Ön cama monte edilebilir, ancak görüşü engellememeli |
| Video veya TV yayını | Sürücü seyir halindeyken izleyemez |
| Navigasyon ekranı | Sürüş amacıyla kullanılabilir |
| Park ve geri görüş kamerası | İzin verilen sistemler arasında |
| Araç içi/dışı kayıt cihazı | Amacına uygun kullanıldığında yasak kapsamında değil |
| Yüksek sesli müzik | Araç dışına taşıp çevreyi rahatsız ederse yasak |
| İlave hoparlör | Üretici tarafından belirlenen alanlar dışında yasak |
| Subwoofer | Bagajda 1 adet ve maksimum 45 Hz sınırıyla mümkün |
| Amplifikatör | Bagajda 1 adet ve maksimum 300 watt sınırıyla mümkün |
Multimedya sistemleri tamamen yasaklanmadı
Yeni yönetmelikle ilgili en önemli noktalardan biri, araç içi multimedya sistemlerinin tamamen yasaklanmamış olması. Düzenleme, sistemlerin kullanım amacını ve sınırlarını belirliyor.
Sürücülerin seyir halindeyken video veya televizyon yayını izlemesi yasaklanırken, navigasyon, park yardımı, kamera görüntüleri ve araç kontrol sistemlerinin kullanımına izin veriliyor. Bu yönüyle düzenleme, araç içi teknolojilerin güvenli kullanımını hedefliyor.
Sürücülere uyarı: Cihazın yeri ve kullanım amacı önemli
Yeni dönemde sürücüler için araç içindeki cihazların yeri, yüksekliği ve kullanım amacı büyük önem taşıyacak. Görüş alanını kapatan, sürücünün dikkatini dağıtan, trafik güvenliğini tehlikeye düşüren veya çevreyi rahatsız eden sistemler cezai işleme konu olabilecek.
Uzmanlar, sürücülerin özellikle sonradan takılan multimedya ekranları, telefon tutucular, araç kameraları ve ses sistemlerini yeni yönetmelikte belirlenen sınırlara uygun hale getirmesi gerektiğini belirtiyor.
Amaç trafik güvenliği ve kamu huzuru
Düzenlemenin temel amacı, sürüş sırasında dikkat dağınıklığını azaltmak, sürücünün görüş alanını açık tutmak ve trafikte güvenliği artırmak olarak öne çıkıyor. Bunun yanında araçtan dışarı taşan yüksek seslerin önlenmesiyle kamu huzurunun korunması da hedefleniyor.
Yeni yönetmelik, hem sürücülerin güvenliğini hem de trafikteki diğer yol kullanıcılarının güvenliğini ilgilendiren önemli hükümler içeriyor. Bu nedenle araç sahiplerinin, özellikle sonradan takılan cihaz ve sistemleri gözden geçirmesi gerekiyor.
Bakan Çiftçi konuyla iligili açıklama yaptı
Konuya ilişkin İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de bir paylaşım yaptı.
Bakan Çiftçinin paylaşımı şöyle:
“Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yaptığımız yeni düzenleme, aziz milletimize ve tüm sürücülerimize hayırlı olsun. 🇹🇷
Vatandaşlarımızın günlük hayatını kolaylaştıran, uzun süredir kamuoyunda tereddütlere neden olan hususları açıklığa kavuşturan ve trafik güvenliğini esas alan bir düzenlemeyi daha hayata geçirdik.
Yeni düzenlemeyle; araç içi teknoloji ve donanımların kullanım sınırlarını açık, anlaşılır ve objektif ölçütlerle belirleyerek uygulamadaki farklılıkların ve bilgi kirliliğinin önüne geçiyoruz.
📱 Telefon tutucular ve araç kameraları: Sürücünün görüş alanını engellememek kaydıyla ön cama monte edilen telefon tutucular, araç kameraları ve belirlenen ölçüler içerisindeki aparatlar kullanılabilecek. Böylece navigasyon ve araç kamerası kullanımı konusunda yaşanan tereddütler ortadan kalkacak.
🍁 Dikiz aynasına asılan aksesuarlar: Koku ve benzeri aksesuarlar, sürücünün görüş alanını kapatmadığı ve sürüş güvenliğini tehlikeye düşürmediği müddetçe yasak kapsamında olmayacak.
🖥️ Multimedya ve akıllı ekranlar: Fabrika çıkışlı ekranlar ile navigasyon, park desteği, araç içi ve dışı kamera, kayıt cihazları ve sistem ayarları amacıyla kullanılan ekranlara cezai işlem uygulanmayacak.
🔊 Araç içi ses sistemleri: Belirlenen teknik standartlara uygun ses sistemi, subwoofer ve amplifikatörlerin kullanımına imkân sağlanacak. Ses, araç dışına taşarak kamunun huzurunu bozmadığı sürece yalnızca araçta ses sistemi bulunması nedeniyle cezai işlem yapılmayacak.
🎥 Somut tespit ve kayıt şartı: Ses sistemlerine ilişkin işlem yapılabilmesi için sesin araç dışına taşarak çevrenin huzurunu bozduğunun somut şekilde tespit edilmesi ve kayıt altına alınması gerekecek.
🚌 Yolcu taşıyan araçlar: Otobüs ve minibüslerde yolcuların kullanımına sunulan, koltuklara veya araç içerisindeki uygun alanlara yerleştirilen bireysel sesli ve görüntülü cihazların kullanımına devam edilecek.
Kuralları netleştiren, uygulamada birliği sağlayan, sürücülerimizin haklarını koruyan ve trafik güvenliğinden asla taviz vermeyen bir anlayışla çalışmayı sürdüreceğiz.”
Yayınlanan yönetmeliğin tamamı şöyle:
KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiştir.
“26) Görüntü Cihazı: Sürücünün izleme ve kullanma sahasında kalan ve aracın hareketi sırasında; televizyon veya video yayını izlenen cihazdır.
27) Sürücü Görüş Alanı: Sürücü koltuğu dikey ve en yüksek sürüş konumunda iken sürücünün; ön cam, ön yan camlar ile dış aynalar aracılığıyla yolu, trafiği ve çevresini doğrudan veya dolaylı olarak görebildiği alandır.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 63 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Sürücü görüş alanı içerisinde kalan aksesuar ve eşyaların; sürücünün karayolunu, yaya/araç hareketlerini, trafik işaret levhalarını/cihazlarını ve yer işaretlemelerini görmesini engelleyecek şekilde bulundurulması yasaktır. Aracın üretimindeki donanımlar saklı kalmak üzere sürücünün görüş alanında, direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren beş santimetreyi aşmayacak yükseltiler ile ön cama monte edilen araç kamerası ve telefon tutucu istisna kapsamında değerlendirilir ve görüşü engelleyici unsur olarak kabul edilmez.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 144 üncü maddesinin birinci fıkrasına (a) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül ettirilmiştir.
“b) Araçtaki ses cihazlarını, sesi araçtan dışarıya taşacak ve kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanmak yasaktır. Bu bent hükümlerine uymayanlara Kanunun 72 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında işlem yapılır.
1. c) Sürücülerin seyir halinde iken izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarında video veya televizyon yayını izlemeleri yasaktır. Bu bent hükümlerine uymayanlara Kanunun 72ncimaddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılır. Sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullanılan cihazlar, araç içi ve dışını gösteren kamera ve kayıt cihazı ile aracın kontrolü ve sistem ayarlarına ilişkin cihazların sayılan bu amaçlarla kullanımı birinci cümle kapsamında değerlendirilmez.
ç) Araç üreticisi tarafından belirlenen alanlar saklı kalmak üzere araçlarda ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması yasaktır. Araçların bagaj kısmında ilave bir adet maksimum 45 Hz subwoofer ile bir adet maksimum 300 watt amplifikatör bulundurulabilir. İlave sistemlerin belirlenen standartlara aykırı veya bagajda birden fazla bulunması veya sesin araçtan dışarı taşarak kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanıldığının tespiti halinde Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılır.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğe ekli 2 sayılı Cetvelin “Görüntü cihazları” satırı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“
| Bireysel sesli ve görüntülü cihaz
|
Ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılan M2 ve M3 sınıfı araçlarda şoförlerin izleyemeyeceği şekilde olmak şartıyla, koltuklara, koltuk önündeki ayırma duvarlarına, mutfak ünitesine veya yolcuya yakın herhangi bir yerde bireysel sesli ve görüntülü cihaz bulundurulabilir. Ancak, bireysel sesli ve görüntülü cihaz şoförler tarafından yönetilemez. |
”
MADDE 5- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanları birlikte yürütür.