Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, mükelleflerin vergisel risklerini önceden görerek denetim ya da ceza sürecine girmeden durumlarını değerlendirmelerine imkan sağlayacak yeni bir uygulamayı devreye almaya hazırlanıyor.
Vergi kaybı ve kaçağıyla mücadelede yapay zeka uygulamalarını genişleten VDK, bu yıl içinde Bilinç Platformu adı verilen yeni nesil dijital hizmeti kullanıma sunacak.
Platformla, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı bir iletişim modeli kurulması hedefleniyor.
Riskler doğrudan mükellefle paylaşılacak
Web uygulaması olarak çalışacak Bilinç Platformu sayesinde, VDK tarafından tespit edilen vergisel riskler doğrudan mükelleflerle paylaşılacak.
Böylece mükellefler, herhangi bir denetim veya ceza sürecine girmeden önce kendi risklerini görebilecek ve gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.
Yeni sistem, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek mükelleflere erken uyarı sağlayacak. Bu kapsamda, denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmesinde fayda görülen konular hakkında da bilgilendirme yapılacak.
150’den fazla analiz kuralı devreye alınacak
Platformun ilk aşamasında 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ile vergisel konulara odaklanan makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak.
Bu sistemle mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilecek. Böylece daha objektif ve veri temelli bir değerlendirme imkanı sağlanacak.
Yüksek puan alınan risk senaryolarında ise mükelleflere, söz konusu riskleri ortadan kaldırmaya yönelik sistem üzerinden rehberlik sunulması hedefleniyor.
Kayıt dışı işlemler dijital olarak izlenecek
VDK tarafından 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de Bilinç Platformu’na entegre edilecek.
Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler mükelleflerin bilgisine sunulacak. Böylece kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dijital denetim katmanı oluşturulacak.
Mükellefler, yürüttükleri parasal işlemlerin risk durumunu görebilecek. Bu sayede işlemlerinin izlendiğini bilen mükelleflerin vergisel konularda daha dikkatli hareket etmesi bekleniyor.
Karşı taraf riski de görülebilecek
Platformda sahte belge kullanımına ilişkin riskler de önemli başlıklar arasında yer alacak.
Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi’nin çıktıları doğrultusunda, mükelleflerin ticari ilişki içinde olduğu taraflardan kaynaklanan riskler de “karşı taraf riski” olarak paylaşılacak.
Böylece mükellefler yalnızca kendi işlemlerinden doğabilecek riskleri değil, iş yaptıkları kişi ya da şirketlerden kaynaklanabilecek vergisel riskleri de görebilecek.
Rehberlik için vergi müfettişi görevlendirilebilecek
Bilinç Platformu, “ikaz denetimi” yaklaşımını destekleyecek. Bu modelle mükelleflerin hatalarını erken aşamada fark ederek düzeltmeleri amaçlanıyor.
Platformun devreye alınmasıyla VDK tarafından yürütülen gözetim programlarının büyük ölçüde dijital ortama taşınması hedefleniyor.
Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışması yapmak üzere vergi müfettişleri de görevlendirilebilecek.
Şimşek: Denetim öncesi bilinçlendirme anlayışını tesis edeceğiz
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde “denetim sonrası müdahale” yerine “denetim öncesi bilinçlendirme” anlayışını tesis edeceklerini belirtti.
Şimşek, uygulamayla mükelleflerin vergisel bilinç düzeyini artırmayı ve haklarını korumayı amaçladıklarını ifade ederek, sistemin hem idarenin etkinliğini artıracağını hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir yapı oluşturacağını kaydetti.
Yeni platformla vergi bilincinin artırılması, şeffaflığın sağlanması ve mükellefler için denetim maliyetinin en aza indirilmesi hedefleniyor.




