Nöbetçi Eczaneler
Mart verileri imalat sanayinde yavaşlamayı derinleştirdi
Ekonomik büyümenin öncü göstergeleri arasında kabul edilen İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI’ının (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) Mart 2026 sonuçları açıklandı. Buna göre, şubat ayında 49,3 seviyesine kadar yükselen manşet endeks, martta 47,9’a geriledi.
Eşik değer olan 50’nin altında kalan veri, imalat sektöründe daralmanın sürdüğünü ortaya koyarken, mart ayındaki düşüş aynı zamanda son 5 ayın en düşük seviyesine işaret etti. Böylece sektördeki kesintisiz yavaşlama eğilimi iki yıla ulaşmış oldu.
İlk çeyreğin sonunda faaliyet koşullarında bozulma sinyali
Açıklanan veriler, 2026’nın ilk çeyreği tamamlanırken imalat sanayinde faaliyet koşullarının yeniden zayıfladığını gösterdi. Endeksteki geri çekilme, sektörde şubat ayında görülen toparlanma sinyallerinin kalıcı hale gelemediğine işaret etti.
Mart ayı verilerine göre hem toplam yeni siparişlerde hem de yeni ihracat siparişlerinde yavaşlama belirgin şekilde güç kazandı. Şirketler, bu zayıflamada özellikle Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizliğin ve fiyat baskılarının etkili olduğunu bildirdi.
Yeni siparişlerde düşüş hızlandı
İmalat sektöründeki gerilemenin en önemli nedenlerinden biri yeni siparişlerde yaşanan zayıflama oldu. Mart ayında hem iç pazardan hem de dış pazarlardan gelen talepte kayıp yaşandı.
Firmalar, bölgesel jeopolitik gerilimlerin piyasa talebini olumsuz etkilediğini, artan maliyetlerin de sipariş akışını baskıladığını ifade etti. Talepteki bu zayıflama, üretim tarafında da aşağı yönlü baskıyı artırdı.
Üretimde Kasım 2025’ten bu yana en sert düşüş
Mart ayı verileri, imalat sanayi üretimindeki düşüşün 2025 Kasım ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Üretimdeki zayıflama, hem sipariş azalışı hem de maliyet baskılarının etkisiyle devam etti.
Anket katılımcıları, özellikle navlun, yakıt ve petrol maliyetlerindeki artışın üretim süreçleri üzerinde belirgin baskı oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmelerin önemli bölümünün Orta Doğu’daki savaşla bağlantılı olduğu vurgulandı.
Girdi maliyetleri ve satış fiyatlarında sert artış
Mart verilerinde dikkat çeken bir başka başlık da maliyet cephesinde yaşanan hızlanma oldu. Ham madde fiyatlarındaki yükseliş, enerji ve taşıma maliyetleriyle birleşince girdi maliyetlerinde son 23 ayın en hızlı artışı kaydedildi.
Benzer şekilde nihai ürün fiyatlarında da son 25 ayın en sert artışı görüldü. Bu tablo, üreticilerin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıttığını, ancak bunun da talep üzerinde ek baskı yarattığını gösterdi.
Tedarik zincirinde aksamalar arttı
Savaşın etkileri yalnızca maliyetlerle sınırlı kalmadı. Anket sonuçlarına göre, malzeme yetersizliği ve taşımacılıkta yaşanan aksamalar nedeniyle tedarikçilerin teslim süreleri de uzadı.
Teslimat sürelerindeki bozulma, Ağustos 2024’ten bu yana en belirgin seviyeye ulaştı. Bu durum, imalatçıların üretim planlamasında yeni zorluklarla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu.
İstihdam ve stoklar da geriledi
Yeni siparişlerin zayıflaması ve üretim ihtiyacının azalması, firmaların istihdam politikalarına da yansıdı. Mart ayında Türk imalatçıları çalışan sayısını son 6 ayın en yüksek oranında azalttı.
Aynı dönemde satın alma faaliyetlerinde ve stok seviyelerinde de düşüş görüldü. Bu gelişme, firmaların talepteki zayıflığa karşı daha temkinli hareket ettiğini ve maliyet baskısını yönetmeye çalıştığını gösterdi.
S&P Global: Kısa vadeli görünüm savaşın seyrine bağlı
İSO Türkiye İmalat PMI verilerini (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şubat ayında görülen toparlanma sinyallerinin ardından martta yeniden ivme kaybı yaşandığını belirtti.
Harker, imalat sektöründeki zayıflamanın büyük ölçüde Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandığını ifade ederek, çatışmanın hem girdi maliyetlerini artırdığını hem de tedarik zincirlerinde aksamaya yol açtığını vurguladı. Kısa vadeli görünümün ise savaşın süresine ve bunun küresel fiyatlar ile arz koşulları üzerindeki etkilerine bağlı olacağını söyledi.
Mart 2026 verileri, Türkiye imalat sanayinde toparlanma umutlarının yeniden zayıfladığını ortaya koydu. Satın Alma Yöneticileri Endeksi’nin 47,9’a gerileyerek son 5 ayın en düşük seviyesine inmesi, yeni siparişlerden üretime, maliyetlerden istihdama kadar sektör genelinde baskının arttığını gösterdi. Özellikle Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlik, önümüzdeki dönemde imalat sanayinin seyrini belirleyen başlıca unsurlardan biri olmaya devam edecek.