Nöbetçi Eczaneler
Atipik depresyonun, majör depresyonun özgün belirtilerle seyreden bir alt tipi olduğunu belirten Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Murat Yusuf Hüseyin, bu tabloda duygudurumun çevresel gelişmelere göre kısa süreli dalgalanabildiğini söyledi. Hüseyin’e göre kişi iç dünyasında yoğun bir çökkünlük yaşarken, dışarıdan zaman zaman daha iyi görünebilir; olumlu bir gelişme karşısında geçici bir iyilik hali oluşsa da bu düzelme kalıcı olmaz.
“Kurşun Ağırlığı” Hissi Ve Aşırı Uyuma Öne Çıkıyor
Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin, atipik depresyonda sık görülen belirtiler arasında;
-
aşırı uyuma,
-
iştah artışı ve kilo alma,
-
kollarda ve bacaklarda “kurşun ağırlığı” şeklinde tarif edilen ağırlaşma hissi,
-
kişilerarası ilişkilerde reddedilmeye belirgin duyarlılık
bulunduğunu ifade etti. “Kurşun ağırlığı” hissinin yoğun yorgunluk ve harekete geçmede zorlanma oluşturabildiğini vurgulayan Hüseyin, bunun “iradesizlik” ya da “numara” olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Görülme Sıklığı: Depresyon Tanısı Alanların Yüzde 15–29’unda
“Atipik” ifadesinin “tipik olmayan” anlamına gelse de tablonun nadir olmadığını belirten Hüseyin, depresyon tanısı alan bireylerin yaklaşık %15 ila %29’unda atipik özellikler görülebileceğini kaydetti.
Günlük Yaşama Etkisi: Erteleme, Kaçınma Ve Sosyal Geri Çekilme
Enerji düşüklüğü ve aşırı uyuma eğiliminin işe ve sorumluluklara başlamayı zorlaştırabildiğini söyleyen Hüseyin, zamanla erteleme ve kaçınma davranışlarının artabileceğini belirtti. Artmış iştahın, özellikle karbonhidrat isteğinin kilo değişimlerine ve beden algısı sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Hüseyin, ilişkilerde ise “küçük bir eleştiri ya da ilgisizlik işareti”nin yoğun değersizlik duygularını tetikleyebileceğini söyledi.
Kadınlarda Daha Sık, Başlangıç Dönemi Ergenlik Sonu
Atipik depresyonun genellikle ergenlik sonu ve erken yetişkinlik döneminde başladığını aktaran Hüseyin, kadınlarda daha sık görüldüğünü ifade etti. Ergenlerde tablonun sinirlilik, öfke, alınganlık ve anlaşılmadığını düşünme gibi belirtilerle daha görünür hale gelebileceğini de ekledi.
Risk Faktörleri Ve Tedavi Yaklaşımı
Hüseyin, atipik depresyonun tek bir nedene bağlanamayacağını; ailede depresyon, bipolar bozukluk veya anksiyete öyküsü olanlarda riskin arttığını, çevresel streslerin tabloyu şekillendirebildiğini belirtti. Tedavide temel yaklaşımın ilaç tedavisi, psikoterapi ve yaşam tarzı düzenlemeleri olduğunu söyleyen Hüseyin, belirtilerin yapısına göre tedavi planında farklılaşma olabileceğini kaydetti.
“Erken Müdahale Kronikleşme Riskini Azaltır”
Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin, atipik depresyonun tedavi edilmediğinde uzun süreli ve dalgalı bir seyir gösterebileceğini belirterek, erken müdahalenin kronikleşme riskini azalttığını vurguladı. İki haftadan uzun süren çökkünlük, aşırı uyuma, belirgin iştah/kilo değişimi, reddedilmeye aşırı hassasiyet ve işlevsellikte belirgin düşüş gibi durumlarda bir uzmana başvurmanın önemine dikkat çekti.