Nöbetçi Eczaneler
Hindistan Sağlık Bakanlığı, Batı Bengal’de Aralık 2025’ten bu yana iki doğrulanmış Nipah vakası bulunduğunu ve 196 temaslının izlenip test edildiğini, temaslıların tamamında sonucun negatif çıktığını bildirdi. Yetkililer, sahada sürveyans, laboratuvar testleri ve saha incelemeleriyle izleme çalışmalarının sürdüğünü belirtti.
Havalimanlarında taramalar neden arttı?
Batı Bengal’deki vakaların ardından Tayland ve Nepal başta olmak üzere bazı ülkeler, Hindistan’dan gelen yolcular için ateş/termal tarama ve sağlık beyanı gibi önlemleri devreye aldı. Tayland, Batı Bengal’den uçuş alan üç havalimanında uygulamaları artırırken, Nepal Katmandu Havalimanı ve kara sınır noktalarında kontroller başlattı.
Nipah virüsü: Kaynağı ne, nasıl bulaşıyor?
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre Nipah, zoonotik bir enfeksiyon: Virüsün doğal rezervuarı ağırlıkla meyve yarasaları (Pteropus türleri). İnsanlara; enfekte hayvanlarla temasla, yarasaların idrarı/tükürüğüyle kirlenmiş meyve ve meyve ürünleri (ör. çiğ hurma özsuyu) üzerinden ya da yakın temas yoluyla kişiden kişiye bulaşabiliyor.
DSÖ ayrıca, bazı salgınlarda sağlık kuruluşu ilişkili bulaşın belirginleştiğini; örneğin 2001’de Hindistan’ın Siliguri kentindeki kümede vakaların önemli bir bölümünün hastane personeli/ziyaretçiler arasında görüldüğünü kaydediyor.
Belirtiler neler, kuluçka süresi ne kadar?
Nipah enfeksiyonu belirtisiz seyredebildiği gibi; ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, kusma, boğaz ağrısı ile başlayıp ilerleyen tabloda sersemlik, bilinç değişikliği ve akut ensefalit (beyin iltihabı) gibi nörolojik bulgulara uzanabiliyor. Bazı hastalarda atipik zatürre ve ağır solunum yetmezliği de görülebiliyor. Kuluçka süresi genellikle 4–14 gün, ancak 45 güne uzayabilen süreler bildirilmiş durumda.
Ne kadar tehlikeli? Ölüm oranı ve tedavi
DSÖ’ye göre Nipah’ta vaka ölüm oranı %40–%75 aralığında ve bu oran salgına, erken tanı kapasitesine ve klinik bakıma göre değişebiliyor. Şu an için lisanslı aşı ya da özgül antiviral tedavi bulunmuyor; tedavi yaklaşımı ağırlıkla destekleyici bakım ve komplikasyonların yönetimi üzerine kurulu.
DSÖ, Nipah’ı salgın/pandemi potansiyeli nedeniyle öncelikli araştırma patojenleri arasında sınıflandırıyor.
Daha önce nerelerde görüldü?
Nipah ilk kez 1998–1999’da Malezya’da tanımlandı; sonrasında Bangladeş ve Hindistan başta olmak üzere Güney Asya’da aralıklı salgınlar bildirildi. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), bilinen salgınların ağırlıkla Asya’da kaydedildiğini; bulaş yollarının ise bölgeye göre hayvan teması, kontamine gıda ve insandan insana yakın temas şeklinde değişebildiğini aktarıyor.